Türkiye'den Avrupa Birliği'ne (AB) ihraç edilen salamura asma yapraklarında yüksek miktarda pestisit kalıntısı tespit edilmesi üzerine denetimler sıkılaştırılıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, ihracatın devamlılığını sağlamak amacıyla yeni bir kontrol sistemi uygulamaya koydu.
Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yarımcısı Fatih Kaya başkanlığında, 10 Kasım 2026'da İzmir, Manisa, Denizli, İstanbul, Tokat ve Sivas il müdürlüklerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, AB'ye asma yaprağı ihracatında uygulanacak yeni tedbirleri değerlendirdi.
Asma yaprağında 130 kat pestisit çıkmıştı
Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi'ne (RASFF) 14 Ekim 2026'da girilen bildirimde, Türkiye'den Hollanda üzerinden Almanya'ya gönderilen salamura asma yapraklarında yedi farklı tarım kimyasalının kalıntısı tespit edilmişti.
Gıda Bülteni'nin daha önce duyurduğu analiz sonuçlarına göre, metrafenon adlı mantar ilacının miktarı 1,30 mg/kg olarak ölçülmüş, 0,01 mg/kg olan yasal limitin 130 katına ulaşmıştı.
Aynı sevkiyatta azoksistrobin limitin 110, folpet 31,3, difenokonazol ise 22 katı düzeyinde bulunmuştu.
Almanya'da piyasaya ulaşan ürünler, resmî kontrollerde uygunsuz bulunarak imha edilmişti.
Eylül ayında yapılan başka bir bildirimde de asma yapraklarında 94 katlık pestisit limit aşımı saptanmıştı.
Asma yaprağına üretim öncesi pestisit testi
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 2 Kasım 2026 tarihli talimatıyla ihracatçıların uyması gereken yeni kontrol süreci belirlendi.
İstanbul İhracatçı Birlikleri aracılığıyla duyurulan uygulamaya göre, AB'ye salamura asma yaprağı ihraç etmek isteyen işletmeler, üretime başlamadan önce bulundukları il veya ilçe tarım müdürlüğüne başvuracak.
Başvuruda üretilecek ürün miktarı, üretim tarihleri, ihracat yapılacak ülke ve alıcı firma bildirilecek. İşletmenin ham maddeye ilişkin kendi pestisit analiz raporları da sunulacak.
Ardından Bakanlık görevlileri üretimde kullanılacak asma yapraklarından numune alacak.
Yapılan resmî analizde AB'nin pestisit kalıntı limitlerine uygunluk sağlanırsa üretime veya paketlemeye ön izin verilecek.
Gümrükte ikinci kez analiz yapılacak
Yeni sistem yalnızca üretim öncesi kontrolle sınırlı kalmayacak.
Salamura asma yaprakları işlenip ihracata hazırlandığında, çıkış gümrüğünde aynı ürün partisinden yeniden numune alınacak.
Akredite laboratuvarlarda gerçekleştirilecek pestisit analizinin uygun bulunması halinde AB'ye ihracat için gerekli Model Sertifika düzenlenecek.
Talimat öncesinde analizleri tamamlanmış ancak sertifikası henüz düzenlenmemiş ürünler de gümrükte yeniden kontrole tabi tutulacak.
AB, Türk asma yapraklarının yarısını kontrol ediyor
Avrupa Birliği, Türkiye menşeli asma yapraklarını uzun süredir pestisit kalıntısı riski nedeniyle artırılmış kontrole tabi tutuyor.
2019/1793 sayılı AB düzenlemesi kapsamında sevkiyatların yüzde 50'sine sınırda kimlik ve fiziksel kontrol uygulanıyor. İhracat partilerinde resmî sertifika ve analiz sonuçları da aranıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı 2024 tarihli Avrupa Komisyonu değerlendirmesinde, Türk asma yapraklarında uygunsuzluk oranlarının yüzde 15 ile yüzde 41,18 arasında değiştiği belirtilmişti.
Komisyon, sorunun devam etmesi halinde Türkiye'den asma yaprağı ithalatının askıya alınmasının değerlendirilebileceği uyarısında bulunmuştu.
Türkiye'de satılan asma yaprakları ne olacak?
Bakanlığın yeni talimatı, AB'ye ihracat amacıyla üretilen salamura asma yapraklarını kapsıyor.
Dolayısıyla üretim öncesinde ve gümrükte uygulanacak iki aşamalı pestisit analizi, Türkiye'deki iç piyasa satışları için aynı şekilde zorunlu hale getirilmiş değil.
Bu durum, önemli bir gıda güvenliği sorusunu da gündeme getiriyor: İhracata gönderilen asma yapraklarında pestisit kontrolleri sıkılaştırılırken, Türkiye'de tüketilen salamura asma yaprakları hangi sıklıkla analiz ediliyor?
Bakanlığın açıklamasında iç piyasadaki asma yapraklarına yönelik yeni bir kontrol programına ilişkin bilgi yer almadı.
