Türk asma yapraklarında pestisit alarmı devam ediyor. Avrupa Birliği'nin RASFF sistemine 14 Ekim 2026 tarihinde girilen 2026.9111 numaralı bildirimde, Türkiye'den Hollanda üzerinden Almanya'ya gönderilen salamura asma yapraklarında 7 farklı tarım kimyasalının kalıntısı tespit edildi.
Almanya'da piyasada yapılan resmî kontrollerde ortaya çıkan uygunsuzluk nedeniyle ürünler imha edildi. Numunenin 15 Eylül'de alındığı belirtildi.
Asma yaprağında 7 pestisit: İkisinde 100 katın üzerinde kalıntı
Laboratuvar analizleri, asma yapraklarında bulunan yedi maddenin tamamının ilgili azami kalıntı limitlerini aştığını ortaya koydu.
En yüksek aşım metrafenon ve azoksistrobin adlı mantar ilaçlarında görüldü. Metrafenon 130 kat, azoksistrobin 110 kat, folpet 31,3 kat, difenokonazol ise 22 kat seviyesinde ölçüldü.
RASFF bildirimindeki analiz sonuçları şöyle:
| Etken madde | Ölçülen miktar | Yasal limit | Kaç katı? |
|---|---|---|---|
| Metrafenon | 1,30 mg/kg | 0,010 mg/kg | 130 |
| Azoksistrobin | 1,10 mg/kg | 0,010 mg/kg | 110 |
| Folpet | 0,94 mg/kg | 0,030 mg/kg | 31,3 |
| Difenokonazol | 1,10 mg/kg | 0,050 mg/kg | 22 |
| Boskalid | 0,083 mg/kg | 0,010 mg/kg | 8,3 |
| Pirimetanil | 0,040 mg/kg | 0,010 mg/kg | 4 |
| Nikotin | 0,027 mg/kg | 0,010 mg/kg | 2,7 |
Üç hafta önce 94 kat çıkmıştı, şimdi 130 kat!
Gıda Bülteni, 26 Eylül'de yayımladığı haberde Türkiye'den ihraç edilen asma yapraklarında yedi farklı pestisit kalıntısı bulunduğunu duyurmuştu.
25 Eylül tarihli RASFF bildiriminde azoksistrobin limitin 94 katı, folpet 20 katı, difenokonazol ise 19,6 katı düzeyinde ölçülmüştü.
Aradan yalnızca 19 gün geçtikten sonra yapılan yeni bildirimde aynı üç maddenin kalıntıları daha yüksek seviyelerde tespit edildi. Yeni analizde ayrıca metrafenonun yasal limitin 130 katına ulaşması dikkat çekti.
Tespit edilen tarım kimyasallarının sağlık etkileri neler?
Asma yapraklarında en yüksek limit aşımına neden olan dört etken madde hakkında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) toksikolojik değerlendirmelerinde önemli bulgular bulunuyor.
Metrafenon (130 kat): Bitkilerde külleme hastalığına karşı kullanılan bir mantar ilacı. EFSA'nın 2023 değerlendirmesinde deney hayvanlarında karaciğer tümörleri görüldüğü belirtiliyor. Uzmanlar, maddenin kanserojen olduğundan şüphelenilen maddeler kategorisinde sınıflandırılmasının gerekebileceği sonucuna vardı. Karaciğer toksisitesi de değerlendirmede öne çıkan etkiler arasında.
Azoksistrobin (110 kat): Geniş etkili bir mantar ilacı. EFSA'nın toksikolojik çalışmalarında yüksek dozlarda karaciğer ve safra kanallarında değişiklikler, karaciğer ağırlığında artış ve vücut ağırlığı kazanımında azalma tespit edildi.
Folpet (31,3 kat): Meyve ve sebzelerde mantar hastalıklarına karşı kullanılan bu madde, AB'nin tehlike sınıflandırmasında kanserojen olduğundan şüphelenilen maddeler arasında yer alıyor. Hayvan deneylerinde sindirim sisteminde doku değişiklikleri, karaciğerle ilgili biyokimyasal değişiklikler ve yüksek dozlarda bağırsak tümörleri görüldü.
Difenokonazol (22 kat): Bitkilerde mantar hastalıklarına karşı kullanılan bir diğer etken madde. EFSA'nın değerlendirmesinde yüksek dozlara maruz bırakılan deney hayvanlarında karaciğer büyümesi, karaciğer hücrelerinde hasar ve yağlanma gibi etkiler tespit edildi. Gelişimsel toksisite çalışmalarında ise bazı iskelet gelişimi değişiklikleri kaydedildi.
Avrupa'da piyasaya ulaşan Türk asma yaprakları imha edildi
Almanya'nın 14 Ekim tarihli bildiriminde ürünlerin Hollanda üzerinden ithal edildiği ve Avrupa pazarına ulaştığı bilgisi yer aldı.
Piyasada yapılan resmî kontrol sonucunda uygunsuz bulunan salamura asma yaprakları için yetkili makamlar bilgilendirildi ve imha işlemi uygulandı.
RASFF sisteminde söz konusu bildirim, potansiyel risk taşıyan ürünlere ilişkin takip amaçlı bilgilendirme olarak sınıflandırıldı.
