Türkiye'de peynir üretiminden etiketlemeye kadar birçok alanda yeni dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı düzenlemeyi sosyal medya hesabından, “Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği’nde yaptığımız yeni düzenlemelerle tüketiciyi yanıltan etiket uygulamalarına son veriyoruz” ifadeleriyle duyurdu.
Yeni düzenleme, özellikle eritme peynirlerinin geleneksel peynirlerle karıştırılmasını önlemeyi ve peynirlerde bitkisel yağ kullanımına ilişkin denetimleri güçlendirmeyi amaçlıyor.
Peynirde bitkisel yağ kullanılması yasak
Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar kullanılamayacak.
Süt proteini dışındaki proteinler, soya ürünleri, jelatin ve nişasta gibi bileşenlere yönelik yasaklar da düzenlemede yer alıyor.
Yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla ve teknolojinin gerektirdiği miktarda nişasta kullanımına izin veriliyor.
Peynirde bitkisel yağ hilesine beta-sitosterol kriteri
Düzenlemenin dikkat çekici yeniliklerinden biri, çeşnili peynirlerde beta-sitosterol için ölçülebilir bir sınır getirilmesi oldu.
Beta-sitosterol nedir?
Beta-sitosterol, bitkilerde doğal olarak bulunan ve fitosterol olarak adlandırılan bileşiklerden biri. Özellikle bitkisel yağlarda, yağlı tohumlarda ve kuruyemişlerde bulunuyor.
Süt yağında baskın sterol kolesterolken, bitkisel yağlarda beta-sitosterol gibi fitosteroller bulunuyor. Bu farklılık, peynir ve tereyağı gibi süt ürünlerinde bitkisel yağ karıştırılıp karıştırılmadığının laboratuvar analizleriyle araştırılmasına yardımcı oluyor.
Örneğin süt yağı yerine maliyeti düşürmek amacıyla ayçiçek yağı veya palm yağı kullanılması durumunda, ürünün sterol profilinde değişiklikler ortaya çıkabiliyor.
Tost peyniri ve kahvaltı peyniri etiketleri değişiyor
Yeni düzenlemeyle eritme peynirlerinin tüketiciyi yanıltacak biçimde kaşar, tulum, dil, örgü ve benzeri geleneksel peynirleri çağrıştırması engellenecek.
Eritme peynirlerinde gerçek ürün adının ambalajın ön yüzünde en az 3 milimetre yüksekliğinde karakterlerle yazılması zorunlu olacak. Küçük ambalajlar için 1,5 milimetrelik istisna uygulanacak.
“Tost” veya “pizza yapımında kullanılabilir” gibi ifadeler belirli koşullarda kullanılabilecek ancak ürünün gerçek adının yerine geçemeyecek.
Eritme peynirlerinin dökme olarak satılması da yasaklandı.
Çeşnili peynirlere yüzde 6 sınırı
Bakanlık, çeşnili peynirlerin içeriğine ilişkin yeni kurallar da belirledi.
Çeşnili peynirlerde kullanılan toplam çeşni miktarı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i geçemeyecek.
Taze peynirler dışındaki ürünlerde fındık, fıstık, badem ve ceviz gibi bileşenlerin tane veya parça halinde kullanılması gerekecek. Bu ürünler ezme ya da püre olarak kullanılamayacak.
Mısır ve ayçiçeği gibi bitkisel yağ üretiminde kullanılan ürünlerin çeşni olarak kullanımına da sınırlama getirildi.
Geleneksel peynirlerin özellikleri korunacak
Yeni düzenlemeyle olgunlaştırılmış beyaz peynirde izin verilen en yüksek tuz oranı yüzde 7,5'e, olgunlaştırılmış kaşar peynirinde ise yüzde 5'e çıkarıldı.
Ayrıca peynir üretiminde süt ve süt ürünleri aroması veren aroma vericilerin kullanılması yasaklandı.
Peynir etiketlerinde “köy peyniri”, “doğal peynir”, “geleneksel peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi tüketicide yanıltıcı algı oluşturabilecek nitelemelere yer verilemeyecek.
Peynir üreticilerine 30 Nisan 2027'ye kadar süre
Yeni Peynir Tebliği 10 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Ancak mevcut üreticilerin ürünlerini ve etiketlerini yeni kurallara uygun hale getirmeleri için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş peynirlerin büyük bölümü raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek. Dilimlenebilir eritme peynirleri için ise özel geçiş kuralları uygulanacak.
