Antalya'da 9 Kasım'da başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31), iklim krizinin gıda üretimi ve küresel açlık üzerindeki etkileri gündeme geldi. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), güçlenen El Niño hava olayının önümüzdeki dönemde milyonlarca insanın gıdaya erişimini tehlikeye atabileceği uyarısını yineledi.
WFP'nin COP31'in açılışında dikkat çektiği tahmine göre, 2027 yılı sonuna kadar en az 49 milyon kişi daha akut gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya kalabilir.
Açlık riski taşıyan nüfus 274 milyona çıkabilir
WFP'nin 45 kırılgan ülkeyi kapsayan analizine göre, akut gıda güvencesizliği yaşayan kişi sayısı yaklaşık 225 milyondan 274 milyona yükselebilir.
Bu, mevcut seviyeye göre yüzde 22'lik artış anlamına geliyor. Akut gıda güvencesizliği, insanların yaşamlarını ve geçim kaynaklarını tehdit eden ciddi düzeyde gıda erişimi sorunlarıyla karşı karşıya kalmasını ifade ediyor.
49 milyonluk tahmin, hâlihazırda açlık yaşayan insanların sayısını değil, El Niño'nun etkisiyle bu gruba eklenebilecek nüfusu gösteriyor.
El Niño tarımsal üretimi nasıl etkileyecek?
Pasifik Okyanusu'nun tropikal kesimindeki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan El Niño, dünyanın farklı bölgelerinde yağış ve sıcaklık düzenini değiştirebiliyor.
Bazı ülkelerde uzun süreli kuraklığa yol açarken başka bölgelerde aşırı yağış ve sel riskini artırıyor.
WFP'ye göre mevcut El Niño'nun 2026'nın ekim-aralık döneminde en yüksek şiddetine ulaşması bekleniyor. Tarım sezonları, hasatlar ve gıda fiyatları üzerindeki etkilerinin ise 2028'in ilk aylarına kadar sürmesi mümkün.
Özellikle yağışa bağımlı tarım yapan küçük üreticiler, ürün kayıpları ve gelir düşüşü nedeniyle daha büyük risk altında.
En büyük gıda krizi riski hangi bölgelerde?
WFP'nin değerlendirmesine göre Orta Amerika'nın kuraklık kuşağında yağış yetersizliği ekim sezonunu etkilemeye başladı.
Afrika'nın Sahel bölgesi ve doğu kesimlerinde de kuraklık koşulları dikkat çekiyor. Güney Afrika'da önemli bir üretim döneminde yağışların azalması riski bulunuyor.
Afrika Boynuzu ve Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde ise aşırı yağış ve sellerin tarımsal üretimi, hayvancılığı ve gıda tedarik zincirlerini etkilemesinden endişe ediliyor.
Ürün kayıplarının yanı sıra yolların ve depolama altyapısının zarar görmesi de gıdanın tüketiciye ulaşmasını güçleştirebiliyor.
BM: Felaket yaşanmadan harekete geçilmeli
WFP İcra Direktör Yardımcısı Carl Skau, sel, kuraklık ve fırtınaların sıklaşması nedeniyle kırılgan toplulukların toparlanmaya yeterli zaman bulamadığını belirtti.
El Niño'nun önceden tahmin edilebilen bir iklim olayı olduğuna dikkat çeken Skau, mahsuller zarar görmeden ve geçim kaynakları kaybedilmeden harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı.
WFP, 2026'nın ocak-eylül döneminde 4,9 milyon kişiye erken uyarı ulaştırdığını, 1,5 milyondan fazla kişiye de beklenen afetlerden önce destek sağladığını açıkladı.
Bu çalışmalar için önceden düzenlenen finansman mekanizmaları kapsamında 46,2 milyon dolar kullanıldı.
Ancak Birleşmiş Milletler kuruluşuna göre afetler öncesinde kullanılmak üzere hazırlanan finansman mekanizmalarının payı, küresel insani yardım finansmanının yüzde 2'sinin altında kalıyor.
Antalya'daki COP31'de WFP'nin temel çağrısı, iklim kaynaklı afetlerin açlık krizine dönüşmesini beklemek yerine tarım üreticilerine, erken uyarı sistemlerine ve risk altındaki topluluklara önceden yatırım yapılması oldu.
