Antalya’da başlayan COP31 İklim Zirvesi’nde iklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri tartışılmaya başladı.
Türkiye’de kuraklık, azalan su kaynakları ve yükselen üretim maliyetleri pamuk üreticilerinin ekim tercihlerini değiştiriyor. Aydın’ın Söke ilçesinde yıllardır pamuk yetiştiren bazı çiftçiler, sulama maliyetleri nedeniyle buğday ve ayçiçeği gibi daha az su isteyen ürünlere yöneliyor.
Reuters’ın haberine göre, Türkiye’nin 2026 yılı kütlü pamuk üretiminin geçen yıla göre yüzde 38 azalarak 1,2 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Söke’de pamuk ekim alanları yüzde 60 daraldı
Türkiye’nin önemli pamuk üretim merkezlerinden Aydın’ın Söke ilçesinde kuraklık ve artan maliyetler üretim alanlarını küçültüyor. Yerel üretici örgütünün verilerine göre, Söke’de pamuk ekim alanları yaklaşık yüzde 60 azalarak 120 bin dekara geriledi.
Pamuk üreticileri, bu yıl pamuk yerine buğday ve ayçiçeği ekmeye başladı. Üreticiler sulama, akaryakıt ve gübre maliyetlerindeki artış nedeniyle üretim tercihlerinde de değişiklik yapıyor.
Türkiye pamuk üretiyor ama ithalat da yapıyor
Pamuk üretimindeki düşüşün etkisi yalnızca tarımsal üretimle sınırlı değil. Türkiye, dünyanın önemli tekstil ve hazır giyim üreticileri arasında yer alırken sanayinin ham madde ihtiyacını karşılamak için yurt dışından da pamuk satın alıyor.
ABD Tarım Bakanlığına bağlı Dış Tarım Servisinin (USDA FAS) 2026 yılı Türkiye pamuk raporunda, 2026/27 sezonunda Türkiye’nin pamuk tüketiminin 1,45 milyon ton, pamuk ithalatının ise 980 bin ton olması öngörülüyor.
Aynı raporda Türkiye’nin lif pamuk üretiminin 525 bin ton seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Bu veriler, Türkiye’nin tekstil sanayisindeki pamuk ihtiyacının yerli üretimle karşılanamadığını ve ithalatın tedarik sistemindeki önemini ortaya koyuyor.
Türkiye’nin su kaynakları üzerindeki baskı da öne çıkıyor
Tarımda kullanılan suyun yüzde 79’u pamuk üretiminin de içinde olduğu tarımsal faaliyetlere gidiyor.
Hükümet verilerine göre Türkiye’de toplam su kullanımının yüzde 79’u tarım sektörüne ait. Sulama altyapısındaki verimsizlik nedeniyle kullanılan suyun önemli bir bölümü kaybediliyor.
Türkiye geçen yıl 50 yılı aşkın sürenin en ağır kuraklıklarından birini yaşadı. Yağış miktarı uzun dönem ortalamasının yüzde 27 altında kaldı.
Pamuk üretiminin yoğunlaştığı havzalarda su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin devamlılığı açısından da önem taşıyor.
FAO: İklim değişikliğine uyum çiftçiler için artık zorunluluk
Reuters’a konuşan FAO Türkiye Temsilcisi Ayşegül Selışık, çiftçilerin iklim değişikliğine uyum sağlamasının artık isteğe bağlı olmadığını, ancak bu sürecin yüksek maliyet gerektirdiğini belirtti.
Selışık, uyum maliyetlerinin bugün büyük ölçüde çiftçilerin üzerinde kaldığına dikkat çekti.
Damla sulama ve yağmurlama sistemleri gibi su tasarrufu sağlayan yatırımların yaygınlaştırılması hedeflenirken, yüksek ilk yatırım maliyetleri ve finansmana erişim güçlükleri üreticilerin bu sistemlere geçişini zorlaştırıyor.
Pamuk üretimindeki düşüş tekstil sektörünü etkiler mi?
Türkiye’de pamuk üretiminin gerilemesi, tekstil ve hazır giyim sanayisinin ham madde tedarikinde ithalatın önemini artırabilecek gelişmeler arasında yer alıyor.
Yerli üretimin azalmasıyla birlikte sektörün ithal pamuğa yönelmesi, uluslararası pamuk fiyatları ve döviz kurundaki değişimlerin üretim maliyetleri üzerindeki etkisini artırabilir.
Bu nedenle pamuk üretiminde yaşanan daralma yalnızca tarım sektörünün değil, Türkiye’nin tekstil sanayisinin de takip etmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Antalya’da 20 Kasım’a kadar devam edecek COP31 İklim Zirvesi’nde tarımsal üretimin iklim değişikliğine uyumu, su kaynaklarının verimli kullanılması ve gıda sistemlerinin dayanıklılığı gündemdeki yerini koruyacak.
