İnek sütüne alternatif olarak tüketilen badem, yulaf, soya ve Hindistan cevizi bazlı içecekler giderek yaygınlaşıyor. Ancak yeni bir bilimsel araştırma, bu ürünlerin süt ve süt ürünleriyle aynı besin değerlerine sahip olmadığını ortaya koydu.
İngiltere'deki Surrey Üniversitesi ve Queen's University Belfast araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada süt, yoğurt ve peynir tüketiminin bitkisel alternatiflerle değiştirilmesi durumunda özellikle iyot, kalsiyum, B2 vitamini (riboflavin) ve B12 vitamini alımının azalabileceği belirlendi. En belirgin değişim ise iyot alımında görüldü.
Süt ürünlerinin yüzde 35'inin değiştirilmesi bile iyot alımını etkiliyor
Araştırmacılar, İngiltere Ulusal Beslenme ve Diyet Araştırması'na katılan, 18 aylıktan 100 yaşına kadar 3 bin 500'den fazla kişinin beslenme verilerini inceledi.
Katılımcıların tükettiği süt, peynir ve yoğurdun yüzde 20, 35, 50 ve 100 oranlarında bitkisel alternatiflerle değiştirildiği senaryolar oluşturuldu.
Süt ürünlerinin yüzde 35'inin bitkisel alternatiflerle değiştirilmesi durumunda, 14-18 yaşındaki kızlarda yetersiz iyot alımı görülmesi beklenenlerin oranı yüzde 54'ten yüzde 65'e yükseldi.
19-49 yaşındaki kadınlarda ise aynı oran yüzde 32'den yüzde 42'ye çıktı. Süt ürünlerinin tamamen bitkisel alternatiflerle değiştirilmesi senaryosunda yetersiz iyot alımı oranı ergenlik çağındaki kızlarda yüzde 80'e, erkeklerde ise yüzde 72'ye ulaştı.
Bitkisel sütler boy uzamasını etkiliyor mu?
Çalışmada süt ürünlerinin bitkisel alternatiflerle değiştirilmesinin büyüme için gerekli besin öğelerinin alımı üzerindeki olası etkilerini değerlendirilirken, Surrey Üniversitesi Halk Sağlığı Beslenmesi Öğretim Üyesi Dr. Sarah Bath, süt ürünlerinin başlıca iyot kaynakları arasında bulunduğunu belirterek, iyotla zenginleştirilmemiş bitkisel alternatiflerin ise çok düşük miktarda iyot içerdiğini söyledi.
Badem, yulaf ve soya sütü inek sütünün yerini tutabilir mi?
Surrey Üniversitesi araştırmasına göre bitkisel süt ve süt ürünü alternatiflerinin besin içerikleri, kullanılan bitkisel hammaddeye ve ürünlere vitamin veya mineral eklenip eklenmediğine göre farklılık gösteriyor.
Araştırmada özellikle iyotla zenginleştirilmemiş ürünlerin, inek sütünden alınan iyot miktarını karşılamada yetersiz kalabileceği belirtildi.
Kalsiyum, B2 ve B12 vitamini alımlarında da azalma hesaplandı. Ancak bu besin öğelerinin yetersiz alım oranlarındaki belirgin artış, daha çok süt ürünlerinin yüzde 50 veya tamamının değiştirildiği senaryolarda görüldü.
Araştırmacılar, bitkisel süt ürünlerine iyot, kalsiyum, B2 ve B12 vitamini eklenmesinin besin öğesi alımındaki düşüşü önleyebileceğini belirledi.
Ancak yalnızca bitkisel alternatiflerin zenginleştirildiği senaryoda bile ergenlik çağındaki kızların yüzde 59'unun iyot alımı yetersiz düzeyde kaldı. Ekmeğin de iyotla zenginleştirildiği senaryoda bu oran yüzde 37'ye geriledi.
