Türkiye'nin önemli zeytin üretim merkezlerinde 2026-2027 hasat sezonu, üreticilerin fiyat ve maliyet sıkıntılarıyla başladı.
Mersin, Aydın ve Manisa'da düşük alım fiyatları nedeniyle zeytin toplama işlemlerine ara verildiği belirtilirken, Balıkesir'de hesaplanan üretim maliyetleri ile piyasadaki fiyatlar arasındaki fark dikkat çekiyor.
Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Ali Yıldız, Türkiye genelinde bu yıl 3 milyon 800 bin ton zeytin rekoltesi beklendiğini açıkladı.
Tahminin gerçekleşmesi halinde Cumhuriyet tarihinin en yüksek zeytin üretimine ulaşılacak. Ancak üretim rekoru beklentisine karşın bazı bölgelerde çiftçiler, zeytinlerini toplamanın maliyetini bile karşılayamadıklarını söylüyor.
Zeytini toplamak 15 TL, satmak 10 TL!
Mersin'in Silifke ilçesinde zeytin üreticilerinin yaşadığı tabloyu Silifke Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Gezer açıkladı.
Gezer, bir kilogram zeytinin toplama maliyetinin 14-15 TL'ye ulaştığını, buna karşılık bazı ürünlerin kilogramının 10 TL civarında satıldığını belirtti.
Bu rakamlara göre üretici, bir kilogram zeytini yalnızca dalından toplatmak için satış gelirinden 4-5 TL daha fazla harcamak zorunda kalıyor. Üstelik bu hesapta yıl boyunca yapılan gübreleme, ilaçlama, sulama ve bakım giderleri bulunmuyor.
Gezer, hasat işçiliğinin satış fiyatını aşması nedeniyle bazı üreticilerin zeytinlerini dalında bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
Aydın'da zeytin fiyatı 70 liradan 20 liraya düştü
Benzer bir tablo Aydın'ın Karacasu ilçesine bağlı Yenice Mahallesi'nde yaşanıyor.
Bölgede dokuz yıldır zeytin alım satımı yapan tüccar Gülsüm Bilir, geçen sezon kilogramı ortalama 70 TL'den satılan zeytinin bu sezon 20-25 TL seviyesine gerilediğini açıkladı. Bilir, fiyatların daha sonra 5 TL daha düştüğünü belirtti.
Buna göre geçen sezonla karşılaştırıldığında fiyat kaybı, ürün ve alım zamanına bağlı olarak yüzde 70'i aşabiliyor.
Üreticilerin işçilik giderlerini karşılayamadığı için hasattan vazgeçtiğini belirten Bilir, bazı çiftçilerin zeytinleri toplamadan bırakmayı tercih ettiğini anlattı.
Günlük zeytin alımı 20 tondan 8 tona geriledi
Karacasu'da fiyat düşüşü yalnızca üreticileri değil, zeytin ticareti yapanları da etkiliyor.
Gülsüm Bilir, önceki yıllarda günlük yaklaşık 20 ton zeytin alımı gerçekleştirirken bu sezon miktarın 7-8 tona kadar düştüğünü söyledi.
Önceden peşin ödeme yapabildiklerini ancak artık alımların 10 günlük veya bir aylık vadelerle gerçekleştirildiğini anlatan Bilir, nakit sıkıntısının ticareti de zorlaştırdığını dile getirdi.
Manisa'da üreticiler hasadı durdurdu
Türkiye'nin önemli zeytin merkezlerinden Manisa'nın Akhisar ilçesinde de üreticiler, düşük fiyatlara tepki olarak ekim ayında hasada ara verdi.
14 Ekim'de gündeme gelen karara göre, bazı köylerde üreticiler zeytin toplamayı durdurdu. Hasat işçiliğinin günlük 1.500 liraya ulaştığı bölgede üreticiler, satış fiyatlarının yükselen giderleri karşılamadığını belirtiyor.
Zeytinin gerçek üretim maliyeti ne kadar?
Edremit Ziraat Odası'nın 2026-2027 sezonu için yaptığı hesaplama, zeytin üretimindeki maliyet baskısını ortaya koydu.
Oda Başkanı Ali Yılmaz Diker'in açıkladığı bölgesel maliyet çalışmasına göre:
Bir kilogram zeytinin üretim maliyeti: 74 TL
Yüzde 30 çiftçi geçim payı dahil hesaplanan fiyat: 96 TL
Bir kilogram zeytinyağının üretim maliyeti: 281 TL
Çiftçi geçim payı dahil hesaplanan fiyat: 365 TL
Diker, Edremit bölgesinde bazı zeytinlerin kilogramına 50 TL, yağlık zeytine ise 45 TL teklif edildiğini belirterek üreticilerin maliyetlerini karşılamakta zorlandığını söyledi.
Bu maliyet hesabı Edremit bölgesi için hazırlanırken, Türkiye genelinde üretim giderleri ve alım fiyatları zeytinin çeşidine, kalitesine ve değerlendirilme biçimine göre farklılık gösteriyor.
Bursa'da gözler Marmarabirlik'in zeytin fiyatlarında
Ege ve Akdeniz'deki üreticilerin yaşadığı fiyat sıkıntıları sürerken, Bursa'nın Orhangazi, Gemlik, İznik ve Mudanya ilçelerinde yeni hasat dönemi için hazırlıklar devam ediyor.
Marmarabirlik'in 2026-2027 sezonunda açıklayacağı sofralık ve yağlık zeytin alım fiyatları merakla bekleniyor.
Marmarabirlik, geçen sezon sofralık zeytinde kilogram başına en yüksek alım fiyatını 160 TL, en düşük fiyatı 55 TL, yağlık zeytin fiyatını ise 53 TL olarak belirlemişti.
Birlik Başkanı Ali Yıldız'ın açıklamasına göre Marmarabirlik'in faaliyet bölgesinde bu sezon yaklaşık 400 bin ton zeytin rekoltesi beklenirken, birliğin alım planı 60 bin ton düzeyinde.
Marmarabirlik ortaklarının 2026-2027 sezonuna yönelik rekolte beyanı süreci 23 Ekim'de tamamlandı. Üreticiler şimdi açıklanacak alım fiyatlarını bekliyor.
Zeytin fiyatları TBMM gündeminde
Zeytin üreticilerinin yaşadığı sıkıntılar Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de gündeme taşındı.
Yeni Parti Mersin Milletvekili Talat Dinçer, Mut ilçesinde zeytin toplama işçiliğinin kilogram başına 18-20 TL'ye kadar ulaştığını, buna karşılık tüccarların ürünün kalitesine göre kilogram başına 10-30 TL arasında fiyat verdiğini söyledi.
İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun ise üreticilerin alım gücündeki gerilemeyi mazot fiyatları üzerinden değerlendirdi. Ergun, 2022 yılında bir kilogram zeytin satarak yaklaşık üç litre mazot alınabildiğini, bugün ise aynı miktarda zeytinle ancak yarım litre mazot alınabildiğini öne sürdü.
