İzmir Valiliğinin açıklamasına göre jandarma, Ödemiş'in Kaymakçı Mahallesi'ndeki bir depoda hidrojen peroksit ve alüminyum fosfit kullanılarak işlem gördüğü belirtilen 3 bin kilogram incire el koydu.
24 Ekim'de duyurulan operasyonda tüketime uygun bulunmayan ürünlerin piyasa değeri yaklaşık 1 milyon TL olarak açıklandı. Bir şüpheli hakkında yasal işlem başlatıldı.
Kuru incir neden kimyasalla beyazlatılıyor?
Kuru incir, kurutma ve depolama sırasında sarımsı, sütlü kahverengi veya koyu tonlarda olabiliyor. Bazı işletmeler ürünleri daha açık ve tek tip renkte göstermek için hidrojen peroksitin ağartıcı özelliğinden yararlanıyor.
Oksijenli su olarak da bilinen hidrojen peroksit, renk veren bileşenleri oksitleyerek incir kabuğunun görünümünü değiştirebiliyor. Bu, doğal kurutma işleminin bir parçası değil.
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı İzmir Gıda Kontrol Laboratuvarı, daha önce kimyasal beyazlatmaya dikkat çekmiş, işlem görmüş kuru incirin kendine özgü tadının değişebileceğini belirtmişti.
Bakanlık 2018'de de uyarmış
Ticaret Bakanlığının yayımladığı 2017 Yılı Kuru İncir Raporu, bazı işletmelerin hidrojen peroksit kullanmasının sektörde haksız rekabet yarattığına değinerek, denetim ve kontrol analizlerinin sıklaştırılmasına dikkat çekmiş.
İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvarı da Ocak 2022'den itibaren kuru incirde hidrojen peroksit analizi için numune kabul etmeye başladı.
İncirin üzerindeki beyazlık doğal olabilir mi?
Evet. Kuru incir doğal olarak yüksek miktarda meyve şekeri içeriyor. Depolama sırasında bu şekerlerin bir bölümü yüzeye taşınıp kristalleşebiliyor. İncirin üzerine pudra serpilmiş gibi görünen ince beyaz tabaka bundan kaynaklanabiliyor.
“Şekerlenme” olarak adlandırılan bu oluşum, tek başına kimyasal kullanıldığı veya incirin bozulduğu anlamına gelmiyor.
Buna karşılık incirin kabuğunun alışılmadık ölçüde açık ve tek tip renkte olması şüphe uyandırabilir.
Ancak yalnızca görüntüsünden bir incirin kimyasalla beyazlatıldığını söylemek mümkün değil. Doğal şeker kristalleri, küf ve kimyasal işlem birbirinden farklı; kesin değerlendirme için laboratuvar analizi gerekebilir.
Alüminyum fosfit inciri beyazlatıyor mu?
Ödemiş operasyonunda adı geçen ikinci kimyasal alüminyum fosfit. Ancak bu madde beyazlatıcı değil; depolanmış ürünlerde böceklerle mücadelede kullanılan bir fumigantın bileşeni.
Nemle temas ettiğinde son derece zehirli fosfin gazı açığa çıkarabiliyor. Dolayısıyla hidrojen peroksit ile alüminyum fosfitin işlevleri farklı. Operasyon yapılan depoda ikinci maddenin nasıl kullanıldığını ve hangi miktarlarda tespit edildiğini gösteren ayrıntılı analiz raporu kamuoyuna açıklanmadı.
Beyaz incir alınır mı, nasıl anlaşılır?
Her beyaz incir kimyasal işlem görmüş değildir. Doğal renk; incir çeşidine, olgunluğuna, kurutma ve saklama koşullarına göre değişebilir.
Ancak açık renkli olması da ürünün güvenli olduğunu kanıtlamaz. Küf, kötü koku, aşırı nem veya bozulma belirtisi taşıyan incirler tüketilmemeli. Şüpheli ürünün tadına bakılarak kontrol edilmesi doğru değil.
İzlenebilir, uygun koşullarda saklanmış ürünlerin tercih edilmesi önem taşıyor.
