Balık yağı ve omega-3 takviyeleri, özellikle ileri yaşlarda hafızayı korumak ve beyin sağlığını desteklemek amacıyla yaygın biçimde kullanılıyor. Ancak ABD'deki Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir klinik çalışma, bu takviyelerden beklenen faydayı sorgulatan sonuçlar ortaya koydu.
Bilimsel dergi eBioMedicine'de yayımlanan ve 22 Ekim 2026'da kamuoyuna duyurulan araştırmada, yüksek doz omega-3 takviyesi kullanan kişilerde beyin-omurilik sıvısındaki omega-3 düzeyi yükselmesine rağmen hafıza ve diğer bilişsel işlevlerde plasebo grubuna kıyasla anlamlı bir iyileşme görülmedi.
365 kişiye iki yıl boyunca omega-3 verildi
Araştırmaya 55–80 yaşları arasında, demans tanısı bulunmayan ancak Alzheimer açısından en az bir risk faktörü taşıyan 365 yetişkin katıldı. Katılımcıların ortak özelliklerinden biri, balık tüketimlerinin ve beslenme yoluyla aldıkları omega-3 miktarının düşük olmasıydı.
Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı. Bir gruba günlük 2.000 miligram DHA içeren omega-3 takviyesi, diğer gruba ise plasebo verildi.
İki yıl süren araştırmada katılımcıların hafıza ve bilişsel performansları ölçülürken, beyin görüntüleme yöntemleriyle yaşa bağlı yapısal değişimler de incelendi.
Omega-3 beyne ulaştı ama hafızada fark yaratmadı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, omega-3 takviyesinin vücutta emilmesine ve merkezi sinir sistemine ulaşmasına rağmen beklenen bilişsel faydayı sağlamadığına yönelik çıkarım oldu.
Altı aylık kullanımın ardından DHA takviyesi alanların beyin-omurilik sıvısındaki DHA düzeyi ortalama yüzde 17 arttı.
Ancak iki yılın sonunda omega-3 kullananlarla plasebo alanlar arasında hafıza, düşünme ve diğer bilişsel test sonuçları açısından anlamlı bir fark bulunamadı.
Beynin hafıza oluşumunda önemli rol oynayan hipokampus bölgesindeki hacim değişimleri incelendiğinde de takviye kullananlarda koruyucu bir etki saptanmadı.
Alzheimer riskini azaltıyor mu?
Araştırmanın başındaki isimlerden USC Kişiselleştirilmiş Beyin Sağlığı Merkezi Direktörü Dr. Hussein Naji Yassine, bulguların balık yağı takviyelerinin Alzheimer'dan korunmak amacıyla kullanılmasını desteklemediğini belirtti.
Araştırmacılara göre DHA, sinir hücrelerinin yapısı ve hücreler arasındaki iletişim için gerekli bir omega-3 yağ asidi. Ancak beyne daha fazla DHA ulaştırılması, tek başına hafızanın korunacağı anlamına gelmiyor.
Çalışmaya katılanların yüzde 47'sinde, Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artıran APOE4 gen varyantı bulunuyordu. Takviyenin beyin-omurilik sıvısındaki DHA düzeyini artırma etkisi, bu genetik özelliği taşıyanlarda da görüldü. Buna karşın bilişsel performansta anlamlı bir üstünlük saptanmadı.
Araştırmada doğrudan yeni Alzheimer vakalarının önlenip önlenmediği değil, bilişsel testler ve beyin yapısındaki değişimler değerlendirildi.
Balık yemekle omega-3 takviyesi kullanmak aynı şey mi?
Araştırmanın gündeme getirdiği önemli sorulardan biri de omega-3'ün besinlerden alınmasıyla kapsül şeklinde kullanılmasının aynı etkiyi sağlayıp sağlamadığı.
Omega-3 yağ asitleri somon, sardalya, uskumru ve hamsi gibi yağlı balıklarda bulunuyor. Ceviz, keten tohumu ve chia tohumu da farklı bir omega-3 türü olan ALA'nın bitkisel kaynakları arasında yer alıyor.
Omega-3 takviyeleri faydasız mı?
Araştırmanın sonuçları, omega-3 yağ asitlerinin vücut için gereksiz olduğu veya bütün omega-3 takviyelerinin etkisiz olduğu anlamına gelmiyor.
DHA ve EPA, hücre zarlarının yapısında ve çeşitli fizyolojik süreçlerde görev alıyor. Omega-3 takviyelerinin yüksek trigliserit düzeyleri gibi belirli durumlarda kullanımı, hafızayı koruma amacıyla kullanılmasından farklı bir konu.
Bu klinik çalışmanın bulguları, özellikle Alzheimer açısından risk taşıyan ileri yaştaki bireylerde, günlük 2.000 miligram DHA kullanımının iki yıl içinde bilişsel performansa ölçülebilir bir katkı sağlamadığını gösterdi.
Araştırmanın önemli sınırlılıklarından biri, katılımcıların yüzde 38'inin çalışmayı tamamlayamamasıydı. Ayrıca çalışma 55–80 yaş aralığındaki riskli bireylerle sınırlıydı.
