Türkiye'nin en önemli sarımsak üretim merkezlerinden Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde üreticiler, bu yıl yetiştirdikleri sarımsakları satmakta zorlanıyor.
Toptan alıcı bulamadıkları için ürünleri ellerinde kalan üreticiler, artan maliyetler ve ithal sarımsakla rekabetten şikâyetçi.
Gıda Bülteni'ne konuşan Taşköprülü üretici Hasan Gülmez, toptan satış yapamadığı için ürünlerini internet üzerinden tüketicilere ulaştırmaya çalıştığını anlattı.
"Sarımsağımızı satamıyoruz, kiramı ödemek için Instagram sayfası açtım"
Kastamonu Taşköprü'de hem toptan hem perakende sarımsak satışı yaptığını belirten çiftçi Hasan Gülmez, yaşadıkları sıkıntıyı şöyle anlattı:
"Toptan satış alamadığımız için malımız şu anda duruyor. Ben de Instagram'da sayfa açtım kiramı buradan ödeyebilmek için. Çiftçi olarak mağduruz."
Gülmez, mazot ve işçilik giderlerindeki artışa karşılık üreticinin satış fiyatının aynı şekilde yükselmediğini belirterek, "Hasat zamanı mazota zam, işçi yevmiyesine zam geldi. Peki biz emekçiye neden zam yok? Ürünlerimizi değerinde bile satamıyoruz" dedi.
"Coğrafi işaretli malımızı bile satamıyoruz"
Bir diğer Taşköprülü üretici Songül Gülmez de ürünlerini satın alacak tüccar bulamadıklarını söyledi.
Üretim için yaptıkları harcamaların borç olarak kaldığını belirten Gülmez, şunları anlattı:
"Coğrafi işaretli malımızı bile satamıyoruz. Malımız satılmadı. Toptan satış pazarda durdu. Alıcı hiç yok, tüccar hiç yok. Biz de şu anda tamamen tüm borçlar, çiftçi borçları, gübre, sulama, yevmiyeci hepsi duruyor."
Sarımsağın yetiştirilmesinde yoğun emek harcandığını vurgulayan Gülmez, üretim yapabildikleri halde pazarlama sorunu yaşadıklarını belirterek, "Biz üretiyoruz ama alıcı yok" diye konuştu.
"Market raflarında Çin sarımsağı var, bizim ürünümüz yok"
İki üreticinin de en fazla tepki gösterdiği konulardan biri sarımsak ithalatı.
Hasan Gülmez, Türkiye'de kaliteli sarımsak üretildiği halde Çin'den ithalat yapılmasını eleştirerek, "Biz neden kendi ürünümüzü ihraç edemiyoruz, neden dışarıdan alıyoruz? Bizim zaten verimli topraklarımız var. Kendi çiftçinin ürettiği malı niye alıp satmıyorsun?" ifadelerini kullandı.
Songül Gülmez de marketlerde Çin menşeli sarımsakların satıldığını belirterek yerli üreticilerden daha fazla alım yapılmasını istedi.
"Marketlerde bile Çin sarımsağı var ya. Kendi ürünümüz yok. Şaşırıyorum. Çiftçiden almalı. Çiftçinin malı girsin market raflarına. Neden Çin sarımsakları giriyor? Bizi bitiren o."
Üreticiler fiyat düşüşü ve satış sorununda ithalatın etkili olduğunu savunurken, sarımsak piyasasındaki gerilemenin bir diğer nedeni olarak yurt içindeki üretim artışı gösteriliyor.
Yozgat'ta sarımsak 200 liradan 50 liraya düştü
Sarımsak üreticilerinin yaşadığı fiyat sorunu başka illere de yansıyor. Yozgat Sebzeciler ve Pazarcılar Odası Başkanı Salih Çavuşoğlu da, geçen yıl pazarlarda en düşük 200 TL olan sarımsak fiyatının bu yıl 50 TL'ye kadar gerilediğinden yakınmıştı.
Çavuşoğlu, önceki yıllarda yüksek fiyatların çiftçileri sarımsak üretimine yönelttiğini, Taşköprü'den temin edilen dikim materyalleriyle farklı illerde üretim alanlarının genişlediğini anlatarak, ekimin artmasıyla fiyatların düştüğünü belirtti.
Türkiye'nin sarımsak üretimi 134 bin tonu geçti
Tarım ve Orman Bakanlığının verilerine göre Türkiye'de kuru sarımsak üretimi 2024 yılında 125 bin tonken 2025'te 134 bin 584 tona yükseldi.
Böylece kuru sarımsak üretimi bir yılda yüzde 7,7 arttı. Aynı dönemde taze sarımsak üretimi de 50 bin 870 tondan 59 bin tona çıktı.
2026 yılı üretimine ilişkin kesinleşmiş ürün bazlı veriler henüz bulunmuyor. Ancak üretim bölgelerinden gelen açıklamalar, bu sezon ekim alanlarının genişlediğine ve arzın arttığına işaret ediyor.
Taşköprü sarımsağı Avrupa Birliği'nde de tescilli
Keskin kokusu, kendine özgü aroması ve uzun süre depolanabilmesiyle tanınan Taşköprü sarımsağı, Türkiye'de 15 Haziran 2010 tarihinde 135 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Ürün, 2021 yılında Avrupa Birliği tarafından da coğrafi işaret korumasına alındı.
Ancak Taşköprü'deki üreticilerin açıklamaları, coğrafi işaretle korunan bir yöresel ürünün de pazarlama ve alıcı bulma sorunları yaşayabildiğini gösteriyor.
