Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliği Taslağı, market raflarındaki meyve suyu çeşitlerini ve etiketlerini değiştirecek yeni düzenlemeler içeriyor.
Avrupa Birliği mevzuatındaki değişikliklere uyum amacıyla hazırlanan taslağın en dikkat çekici yeniliklerinden biri, “doğasından gelen şekeri azaltılmış meyve suyu” kategorisinin mevzuata girecek olması.
Meyve suyunun doğal şekeri en az yüzde 30 azaltılacak
Bugüne kadar tüketicinin daha çok “ilave şekersiz” ürünlerden aşina olduğu şeker tartışmasına yeni bir kavram ekleniyor.
Taslağa göre “doğasından gelen şekeri azaltılmış meyve suyu” olarak satılacak ürünlerde, meyvenin doğal olarak içerdiği şeker miktarının en az yüzde 30 azaltılması gerekecek. Buna karşılık ürünün meyve suyunun temel fiziksel, kimyasal, duyusal ve besinsel özelliklerini koruması şart olacak.
Benzer şekilde doğasından gelen şekeri azaltılmış konsantreden üretilen meyve suyu ve doğasından gelen şekeri azaltılmış meyve suyu konsantresi de ayrı ürünler olarak tanımlanıyor.
Meyve suyundaki doğal şeker nasıl azaltılacak?
Taslak, üretimde kullanılabilecek yeni teknolojilere de kapı açıyor. Meyve suyunda doğal olarak bulunan şekerin azaltılması için membran filtrasyonu ve maya fermantasyonu kullanılabilecek. Ancak uygulanan işlem sonucunda şeker miktarının en az yüzde 30 azaltılması ve diğer temel bileşenlerin korunması gerekiyor.
Böylece üreticiler meyve suyuna su ekleyerek ürünü seyreltmek yerine, meyvenin doğal şekerinin bir bölümünü uzaklaştıran işlemler uygulayabilecek.
Meyve suyunda tatlandırıcıya izin verilmeyecek
Yeni taslağın dikkat çeken diğer düzenlemesi tatlandırıcı kullanımı konusunda.
Meyve suyu, konsantreden üretilen meyve suyu, konsantre meyve suyu, meyve suyu tozu ve yeni oluşturulacak şekeri azaltılmış meyve suyu kategorilerinde tatlandırıcı kullanımına izin verilmeyecek.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Tatlandırıcı ile glikoz şurubu aynı şey değil. Dolayısıyla düzenlemeyi “meyve suyunda glikoz şurubu yasaklanıyor” şeklinde yorumlamak doğru değil. Yüzde 100 meyve suyuna ilave şeker kullanımı zaten mevcut mevzuatta mümkün değil.
Meyve nektarlarında ise durum farklı. Taslakta nektarlara eklenecek şeker ve/veya bal miktarı meyve türüne göre ayrı ayrı belirleniyor. Üst sınır ürün grubuna bağlı olarak toplam ağırlığın yüzde 10, yüzde 15 veya yüzde 20'si olacak.
Meyve suyu etiketlerinde yeni ifade
Düzenleme tüketicinin ambalaj üzerinde göreceği ifadeleri de değiştiriyor.
Taslağın yürürlüğe girmesi halinde meyve suyu etiketlerinde “Meyve suları sadece doğal olarak oluşan şekerler içerir” ifadesi kullanılabilecek. Belirlenen koşulları karşılayan ürünlerde ayrıca “%100 meyve suyu” ifadesine yer verilebilecek.
Şekeri azaltılmış meyve suyu ne zaman raflara gelecek?
Düzenleme henüz taslak aşamasında. Dolayısıyla yeni ürünlerin hemen raflara çıkması söz konusu değil. Tebliğin nihai hale gelerek yayımlanmasının ardından üreticilerin yeni kurallara uyum süreci başlayacak.
Taslakta, mevcut düzenlemeye uygun faaliyet gösteren gıda işletmecilerinin 31 Aralık 2027'ye kadar yeni hükümlere uyum sağlamaları öngörülüyor.
