Türkiye’de ambalajlı gıdaların ön yüzünde ürünün besin değerini gösteren A, B, C, D veya E harfi yer alacak. Sağlıklı beslenmeye daha uygun ürünler yeşil renkli A’ya, besin profili en zayıf ürünler ise kırmızı renkli E’ye kadar derecelendirilecek. Zorunlu olması planlanan uygulamanın başlangıç tarihi ve geçiş takvimi daha sonra açıklanacak.
Marketlerde satılan ambalajlı gıdalarda yeni bir etiketleme dönemine geçiliyor. Tüketiciler, küçük puntolarla verilen ve anlaşılması güç olabilen besin değerleri yerine, ambalajın ön yüzündeki renk ve harfe bakarak ürünün beslenme açısından hangi sınıfta bulunduğunu görebilecek.
Gıda Bülteni’nin edindiği bilgiye göre, Beslenme Skoru’nun ambalajlı gıdalarda kullanılması zorunlu olacak. Uygulamanın başlangıç tarihi henüz kesinleşmezken, gıda üreticilerine ambalajlarını yeni sisteme uygun hale getirmeleri için bir geçiş süresi verilmesi bekleniyor.
Sağlık Bakanlığı Beslenme Skoru hesaplayıcısını açtı
Uygulamanın ilk adımı Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından atıldı. Müdürlük, 27 Ağustos 2026 tarihinde resmî internet sitesinde Beslenme Skoru Hesaplayıcı aracını kullanıma açtı.
Nutri-Score V2–2023 altyapısına sahip araç, bir ürünün 100 gram veya 100 mililitresindeki besin değerlerini inceleyerek A ile E arasında skor oluşturuyor.
Hesaplamada ürünün enerji, şeker, doymuş yağ ve tuz miktarı olumsuz; lif, protein ve meyve, sebze veya kuru baklagil oranı ise olumlu puanlanıyor. Katı gıdalar, içecekler, yağ ve kuruyemişler ile kırmızı et için farklı hesaplama kategorileri bulunuyor.
A harfi, ürünün besin değerleri bakımından daha avantajlı olduğunu; E harfi ise şeker, tuz, doymuş yağ veya enerji gibi olumsuz bileşenlerin daha yüksek olabileceğini gösterecek.
Böylece tüketici aynı kategorideki iki ürünü karşılaştırırken uzun beslenme tablolarını incelemek yerine ambalajın önündeki harflerden yararlanabilecek. Örneğin iki kahvaltılık gevrek, iki yoğurt veya iki hazır yemek arasında daha yüksek Beslenme Skoru’na sahip ürün kolayca seçilebilecek.
Katkı maddeleri ve NBŞ de skoru etkiliyor
Türkiye’de hazırlanan hesaplayıcı yalnızca besin değerlerini değil, ürünün içindekiler listesini de değerlendiriyor. Aspartam, sukraloz, stevia, asesülfam, sakarin ve şeker alkolleri gibi tatlandırıcılar sistem tarafından tespit ediliyor.
Üründe glukoz şurubu, fruktoz şurubu, yüksek fruktozlu mısır şurubu veya izoglukoz gibi nişasta bazlı şekerlerin bulunması, hesaplamaya 4 olumsuz puan ekliyor.
GIDA RENKLENDİRİCİSİ VARSA EKSİ SKOR
Hesaplayıcı ayrıca Tartrazin (E102), Kinolin Sarısı (E104), Sunset Yellow (E110), Karmoisin (E122), Ponceau 4R (E124) ve Allura Red (E129) gibi bazı renklendiricileri tespit ettiğinde ürünün sınıfını bir basamak düşürüyor. Bu yönüyle Türkiye’deki Beslenme Skoru, klasik besin değeri hesaplamasının ötesine geçiyor.
Denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı yapacak
Beslenme Skoru sisteminin sağlık ve beslenme kriterleri Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün oluşturduğu hesaplama altyapısına dayanacak. Ambalajlarda skorun doğru kullanılıp kullanılmadığına ilişkin piyasa denetiminin ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmesi planlanıyor.
BESİN SKORU NEDİR; BESİN SKORUNDAKİ HARFLER NE ANLAMA GELİYOR?
Sistem bir ürünün güvenli veya güvensiz olduğunu değil, besin profilini gösterecek. Bu nedenle A harfi ürünün sınırsız tüketilebileceği, E harfi de ürünün yasak veya zehirli olduğu anlamına gelmeyecek. Harfler, özellikle aynı gruptaki ürünlerin şeker, tuz, doymuş yağ, enerji, lif ve protein bakımından kolayca karşılaştırılmasını sağlayacak.
