Küresel gıda fiyatlarında yükseliş Ağustos ayında da devam etti. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yayımladığı verilere göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi Ağustos ayında 2022 sonundan bu yana gördüğü en yüksek seviyeye çıktı.
Temmuz ayına göre yüzde 1,9 yükselen endekste yıllık artış ise yüzde 2,5 olarak gerçekleşti. Fiyatlardaki yükselişte tahıllar, şeker ve süt ürünleri etkili oldu.
Küresel gıda fiyatları neden yükseliyor?
Küresel gıda piyasalarında yaşanan yükselişte jeopolitik gerilimler, olumsuz hava koşulları ve arz endişeleri öne çıkıyor.
Rusya-Ukrayna arasındaki gerilimin yeniden tırmanması, Ukrayna'nın tahıl ihracatı açısından risk oluştururken, Avrupa'da beklenen düşük rekolte de bölgenin ithalata olan ihtiyacını artırıyor.
ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerine ilişkin beklentilerin zayıflaması da küresel piyasalardaki risk algısını artıran gelişmeler arasında yer alıyor. Üreticilerin artan girdi maliyetleriyle mücadele etmesi de gıda arzı üzerindeki baskıyı artırıyor.
Buğday ve şeker fiyatlarında dikkat çeken artış
Ağustos ayında bazı temel tarım ürünlerinin fiyatlarında önemli yükselişler görüldü. Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 2,6 arttı. Şeker fiyatındaki yükseliş ise çok daha sert oldu. Ağustos ayında şeker fiyatları yüzde 11,9 oranında yükseldi.
Küresel gıda fiyatlarındaki artış, Türkiye'deki yüksek gıda enflasyonu ile birlikte değerlendirildiğinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Ağustos ayında küresel gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 2,5 artarken, Türkiye'de gıda enflasyonu yüzde 33,4 seviyesinde gerçekleşti.
Böylece küresel gıda fiyatları ile Türkiye'deki gıda enflasyonu arasındaki fark da önceki aylara kıyasla daraldı. Söz konusu farkın 8 ayın en düşük seviyesine gerilediği belirtildi.
Gıda fiyatlarında yeni bir enflasyon dalgası riski
Küresel gıda fiyatlarının önümüzdeki dönemde nasıl seyredeceğinde hava koşullarının önemli bir rol oynaması bekleniyor.
Beklenenden daha güçlü bir El Niño etkisinin devam etmesi, tarımsal üretim açısından hava koşullarına bağlı risklerin kısa vadede azalmasını zorlaştırıyor.
Bu durum; buğday, şeker ve diğer temel tarım ürünlerinde arzın baskı altında kalmasına ve küresel gıda fiyatlarında yeni yükselişler yaşanmasına neden olabilir.
