Okulların açılmasına sayılı günler kala çocukların beslenmesi yalnızca büyüme ve gelişme açısından değil, ruh sağlığı açısından da tartışılıyor. Özellikle şekerlemeler, aromalı içecekler, renkli atıştırmalıklar ve çeşitli paketli ürünlerde bulunan tatlandırıcı, renklendirici ve aroma vericiler, yeni bir araştırmanın dikkat çektiği bileşenler arasında yer aldı.
İngiltere'de 171 bin 818 kişinin verilerinin incelendiği araştırmada, bazı ultra işlenmiş gıda belirteçlerinin daha yüksek tüketimi ile ilerleyen yıllarda depresyon gelişme riski arasında ilişki bulundu. Ancak araştırmacılar bunun bir neden-sonuç ilişkisi olduğunu göstermedi.
171 bin kişi 10 yıldan fazla takip edildi
Avrupa Beslenme Dergisi'nde yayımlanan çalışmada, İngiltere Biyobankası'ndan 171 bin 818 yetişkinin beslenme verileri incelendi.
Katılımcılar ortalama 10 yıl boyunca takip edildi ve bu süre içerisinde 5 bin 424 yeni depresyon vakası kaydedildi. Araştırmacılar bu kez yalnızca “ultra işlenmiş gıda” tüketimine bakmak yerine, bu ürünlerde bulunabilen 39 farklı ultra işlenmiş gıda belirtecini ayrı ayrı değerlendirdi.
Araştırmanın amacı önemli bir soruya yanıt aramaktı: Ultra işlenmiş gıdaların tamamı aynı ölçüde risk taşıyor olabilir mi, yoksa bazı bileşenler diğerlerinden daha mı önemli?
Gıda katkı maddeleri depresyon riski mi?
Araştırmada 10 farklı belirteç grubu değerlendirildi. Bunlar arasında aroma vericiler, renklendiriciler ve tatlandırıcılar depresyon riskiyle en belirgin ilişkiyi gösteren gruplar oldu.
Aroma verici içermesi muhtemel gıdaların toplam beslenmedeki payı yüzde 5'ten yüzde 40'a çıktığında depresyon riski yüzde 46 daha yüksek bulundu.
Renklendirici içeren gıdaların payının yüzde 3'ten yüzde 20'ye çıkması yüzde 49 daha yüksek riskle ilişkilendirildi.
Tatlandırıcı içeren gıdaların payının yüzde 0'dan yüzde 20'ye çıkması ise yüzde 45 daha yüksek riskle ilişkilendirildi.
Fruktoz depresyon riski oluşturur mu?
Araştırmacılar 39 farklı belirteci de tek tek inceledi. Tatlandırıcı grubunda asesülfam, aspartam, eritritol, sakkarin, steviol, sukraloz ve ksilitol ile depresyon riski arasında dozla birlikte artan ilişkiler gözlendi.
Ayrıca fruktoz tüketimi de depresyon gelişme riskiyle doğrusal bir ilişki gösterdi.
Buna karşılık glutamat, emülgatör ve invert şeker dahil olmak üzere 22 belirteçte depresyon riski açısından anlamlı bir ilişki bulunmadı. Yani araştırma, ultra işlenmiş gıdalardaki bütün katkı maddelerinin aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğine işaret ediyor.
