Son dönemde çiftçinin domatesi, karpuzu veya başka bir tarım ürününü birkaç liraya satmak zorunda kaldığı haberleri gündeme gelirken, bu kez fiyatıyla dikkat çeken ürün tarladan değil ormandan çıkıyor.
Manisa'nın Salihli ilçesinde faaliyet gösteren AR-TU Kimya Palamut ve Valeks İşletmesi, 2026-2027 sezonunda Anadolu palamut meşesi kozalağını kilogramı 10,5 TL'den satın alacağını duyurdu.
İşletmenin açıklamasına göre ürünün kuru ve peletisiz olarak fabrikaya teslim edilmesi gerekiyor. Yaş ürün alınmayacak, rutubet ve peletli üründe ise fiyat kesintisi yapılacak.
Meşe palamudu toplayarak günde ne kadar kazanılabilir?
İşletmenin sosyal medyadaki açıklamasındaki en dikkat çekici ayrıntılardan biri toplama miktarı oldu.
Firma, palamudun bol olduğu yıllarda genç ve sağlıklı bir kişinin günde 150-300 kilogram meşe palamudu kozalağı toplayabileceğini, 600 kilograma kadar topladığını söyleyenlerin dahi bulunduğunu belirtti.
10,5 TL'lik alım fiyatı üzerinden basit hesap yapıldığında:
| Günlük toplanan miktar | Brüt ürün bedeli |
|---|---|
| 100 kg | 1.050 TL |
| 150 kg | 1.575 TL |
| 200 kg | 2.100 TL |
| 300 kg | 3.150 TL |
| 500 kg | 5.250 TL |
Ancak bunlar firmanın verdiği toplama miktarı esas alınarak hesaplanan brüt rakamlar. Toplama alanına ulaşım, taşıma, nakliye, işçilik, ürünün nemi nedeniyle oluşabilecek kesintiler ve ürünün her yıl aynı miktarda bulunmaması hesaba katıldığında gerçek kazanç değişiyor.
“Toplamak o kadar da kolay değil”
Nitekim şirketin paylaşımı sosyal medyada tartışma yarattı. Bazı kullanıcılar meşe palamudunun yetiştirilmediğini, ağaçlardan yere dökülen ürünün toplandığını hatırlatırken; bazıları ise yüzlerce kilogram ürünü arazide toplamanın ve taşımanın ciddi emek gerektirdiğini belirterek 10,5 TL'lik kilogram fiyatını düşük buldu.
Firma ise toplama işinin üretim maliyetinin bulunmadığını vurguluyor. Şirketin verdiği bilgiye göre geçen sezon alım fiyatı 8,5 TL/kg düzeyindeydi. Buna göre yeni sezonda fiyat yaklaşık yüzde 23,5 artırılmış oldu.
4 yıl önce kilosu 1 liradan alınıyordu
Meşe palamudunun kırsalda gelir kaynağı olması yeni değil.
Anadolu Ajansı'nın 2022 yılında Balıkesir'in Dursunbey ilçesinden yaptığı haberde, üç kırsal mahallede yaşayan vatandaşların ağaçlardan dökülen meşe palamutlarını topladığı ve ürünün o tarihte kilogram başına 1 TL'den satın alındığı aktarılmıştı.
Haberde konuşan bir yöre sakini, geçmişte ailelerinin geçimini bu işten sağladığını ve iki kişinin bir günde 1 tona kadar ürün toplayabildiğini anlatmıştı. Dolayısıyla yüksek günlük toplama miktarına ilişkin iddiaların bölgede geçmişe dayanan örnekleri de bulunuyor.
Meşe palamudu ne işe yarıyor?
Toplanan meşe palamutlarının ekonomik değeri esas olarak içerdiği tanenden kaynaklanıyor. Orman Genel Müdürlüğ üne (OGM) göre meşe palamudu uzun yıllardır deri ve tekstil sektöründe, özellikle derilerin tabaklanmasında kullanılıyor. Ayrıca yapıştırıcı ve boyar madde üretiminde değerlendiriliyor. Üretim sonrasında kalan palamut küspesi ise biyoyakıt ve organik gübre olarak kullanılabiliyor.
Meşe palamudundan elde edilen valeksin dünyada yalnızca Türkiye'de üretildiğini belirten OGM, ürünü Türkiye açısından stratejik potansiyele sahip odun dışı orman ürünlerinden biri olarak değerlendiriyor.
Türkiye'de ne kadar meşe palamudu üretiliyor?
OGM'nin açıkladığı verilere göre Meşe Palamudu Eylem Planı 2022'de uygulamaya alındı. 2023 yılı sonuna kadar mevcut alanlara ilave 1.475 hektar meşe alanı işletme sınıfına alınırken, 2 bin 220 ton meşe palamudu üretildi.
Meşe palamudu sektörünün 2023 yılında ülke ekonomisine 3 milyon doların üzerinde katkı sağladığı açıklandı.
Meşe palamudu toplamak için izin gerekiyor mu?
Meşe palamudu toplamak için özel bir izin gerekmiyor. Orman Genel Müdürlüğü meşe palamudu sahalarını amenajman planlarına dahil ederek üründen düzenli ve sürdürülebilir faydalanmaya yönelik çalışma yürütüyor.
Dolayısıyla meşe palamudu toplamayı gelir kapısına dönüştürmek isteyenlerin, bulunduğu bölgedeki Orman İşletme Müdürlüğünden toplama alanı hakkında bilgi alması gerekiyor.
