Depression and Anxiety dergisinde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizde, 22 ülkeden 2 milyon 50 bin 716 kişinin yer aldığı 59 çalışma değerlendirildi.
Araştırmacılar, çay, kahve, gazlı içecekler, şekerli içecekler, enerji içecekleri ve bubble tea gibi farklı alkolsüz içeceklerin depresyon, anksiyete ve stresle ilişkisini inceledi.
Sonuçlar, tüm içeceklerin ruh sağlığı açısından aynı tabloyu göstermediğini ortaya koydu.
Gazlı ve şekerli içecekler depresyon yapar mı?
Araştırmada şekerli içecekler, gazlı içecekler, enerji içecekleri, bubble tea ve yapay tatlandırıcı içeren içeceklerin daha yüksek tüketimi ile depresyon arasında pozitif bir ilişki bulundu.
Başka bir ifadeyle, bu içecekleri daha fazla tüketen kişilerde depresyon veya depresif belirtilerin görülme olasılığı daha yüksek bulundu.
Ancak burada önemli bir nokta var: Araştırma, bu içeceklerin depresyona neden olduğunu göstermiyor. Çalışmaların büyük bölümünün kesitsel olması nedeniyle yalnızca iki durum arasındaki ilişki ortaya konabiliyor.
HANGİ İÇECEKLER KAYGIYA SEBEP OLUR?
Araştırmada alkolsüz içecek tüketimi ile anksiyete (kaygı) arasında da pozitif bir ilişki belirlendi.
Bu bağlantı özellikle gazlı içecek ve bubble tea tüketiminde dikkat çekti. İlişkinin, yüksek gelirli ülkelerde ve çocukların dahil edildiği çalışmalarda daha belirgin olduğu görüldü.
Araştırmacılar, özellikle çocuk ve ergenlerin bu konuda daha yakından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Ergenlik döneminde beynin gelişiminin devam etmesi, beslenme ve yaşam tarzı faktörlerinin etkilerini önemli hale getirebiliyor.
Kahve DEPRESYONA SEBEP OLUR MU?
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri kahve tüketimi oldu.
Diğer bazı içeceklerin aksine, daha yüksek kahve tüketimi ile depresyon arasında ters yönlü bir ilişki bulundu. Yani kahve tüketimi arttıkça depresyon görülme olasılığının daha düşük olduğuna ilişkin bir bağlantı ortaya çıktı.
Kahve ile anksiyete arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmadı.
Araştırmacılar, kahvenin içerdiği bazı biyoaktif bileşenlerin antioksidan ve anti-enflamatuar özelliklerinin bu farklı sonuçta rol oynayabileceğini düşünüyor. Ancak bu mekanizma da araştırma kapsamında doğrudan kanıtlanmış değil.
Şekerli içecekler ruh sağlığını nasıl etkilER?
Araştırmacılar, şekerli içeceklerle depresyon arasındaki ilişkinin birkaç farklı mekanizma üzerinden açıklanabileceğini öne sürüyor.
Yüksek miktarda şeker tüketiminin kan şekerinde hızlı yükselip düşmelere yol açabileceği, insülin direnci ve inflamasyon gibi süreçlerle ilişkili olabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılara göre bu süreçler, beynin işleyişinde önemli rol oynayan BDNF adlı protein ve stres yanıtını düzenleyen sistemler üzerinde etkili olabilir.
Ancak bu açıklamalar araştırmada doğrudan test edilmedi. Dolayısıyla bunlar, elde edilen sonuçları açıklamaya yönelik olası mekanizmalar olarak değerlendiriliyor.
GAZLI İÇECEKLER EN ÇOK KİMLERİ ETKİLİYOR?
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç, alkolsüz içecek tüketimi ile ruh sağlığı arasındaki ilişkinin ergenlerde daha güçlü görünmesi oldu.
Özellikle gazlı ve şekerli içeceklerin çocuk ve ergenler tarafından yüksek miktarda tüketilmesi, araştırmacıların dikkat çektiği konular arasında yer aldı.
