Glutensiz beslenme çoğunlukla çölyak hastaları ve gluten intoleransı olan bireyler için zorunlu.
Glutensiz diyet
Ancak son yıllarda sağlık gerekçesi olmadan da pek çok kişi glutensiz veya düşük glutenli beslenmeyi tercih ediyor. Bu eğilimin sindirim sağlığına katkı sağlayacağı düşünülse de, bazı araştırmalar farklı sonuçlara işaret ediyor.
Araştırmacılar, düşük glutenli diyetin sağlıklı bireylerde bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkilerini incelemek üzere 40 yetişkinle 16 haftalık bir çalışma yürüttü. Katılımcılar 20–50 yaş aralığında, normal vücut kitle indeksine sahip ve herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan kişilerden seçildi.
Glutensiz diyet zararlı mı?
Çalışma sonucunda düşük glutenli diyetin bağırsak mikrobiyota çeşitliliğini azalttığı görüldü.
Özellikle Akkermansia muciniphila ve Bifidobacterium gibi yararlı bakterilerin seviyeleri düştü. Lif parçalayan ve bütirat üreten bakteri topluluklarında da değişiklikler gözlemlendi.
Bu durumun, buğdayın yerine geçen pirinç ve mısır gibi ürünlerin lif çeşitliliğinin farklı olmasından kaynaklanıyor olabilieceğine dikkat çekildi.
Glutensiz beslendiğinde ne olur?
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu, bağırsakta etanol üretiminin artması oldu. Etanol düzeylerindeki bu yükseliş, bağırsak sağlığı açısından risk taşıyabilir.
Bilim insanları, uzun süreli düşük glutenli beslenmenin bağırsak florasını dengelemek yerine daha disbiyotik (bozulmuş) bir profile kaydırabileceğini belirtiyor.
Gluten zararlı mı?
Araştırmacılar, sağlıklı bireylerin glutensiz diyeti sadece “daha iyi hissetmek” amacıyla benimsemelerinin riskli olabileceğini vurguluyor. Daha uzun süreli çalışmalar, bu beslenme tarzının bağışıklık sistemi, metabolizma ve genel sağlık üzerindeki etkilerini anlamak açısından kritik görülüyor.