Türkiye'nin ihraç ettiği biberlerde arka arkaya yüksek miktarda tarım zehri kalıntısının saptanması, pazar ve marketlerde satılan biberlere yönelik endişeleri artırdı.
Haziran ayının henüz ilk 24 gününde Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi'nde Türkiye kaynaklı toplam 10 biber bildirimi yer aldı. Bildirimlerin tamamı Bulgaristan sınırında yapılan kontroller sonucunda yayımlandı.
Aynı gün üç farklı alarm
RASFF kayıtlarına göre 23 Haziran'da yayımlanan üç ayrı bildirimde Türkiye'den gönderilen biberlerde; Asetamiprid, Tebufenpyrad, Formetanat kalıntıları tespit edildi.
Bildirimlerin tamamı "ciddi risk" kategorisinde değerlendirildi ve ürünlerin Avrupa Birliği pazarına girişine izin verilmedi.
Dikkat çeken nokta ise alarm verilen ürünlerin yalnızca tek bir biber türüyle sınırlı olmaması. Acı biberlerde de, tatlı biberlerde de pestisit kalıntıları tespit edildi.
Limit 123 kat aşıldı
En çarpıcı sonuçlardan biri acı biberlerde görüldü. 24 Mayıs 2026 tarihinde alınan numunelerde tebufenpyrad kalıntısı 1,229 mg/kg olarak ölçüldü. Oysa Avrupa Birliği'nin bu madde için belirlediği maksimum kalıntı limiti yalnızca 0,01 mg/kg. Başka bir ifadeyle, limit yaklaşık 123 kat aşıldı.
Tatlı biberde formetanat alarmı
Acı biberlerin yanı sıra tatlı biberlerde de durum farklı değil. 21 Haziran tarihli analizlerde formetanat kalıntısı 0,121 mg/kg olarak tespit edildi. Bu madde için izin verilen üst sınır ise 0,01 mg/kg seviyesinde. Sonuç olarak limit yaklaşık 12 kat aşılmış durumda.
Bir parti BİBERDE ZEHİR KOKTEYLİ SAPTANDI
22 Haziran'da yayımlanan bildirimlerden biri ise tabloyu daha da çarpıcı hale getirdi. Türkiye'den gönderilen bir biber partisinde aynı anda üç farklı pestisit tespit edildi: Asetamiprid, Pymetrozine
Tiyokloprid.
Analiz sonuçlarına göre: Asetamiprid: 0,300 mg/kg (limit 0,09 mg/kg), Pymetrozine: 0,110 mg/kg (limit 0,02 mg/kg), Tiyokloprid: 0,169 mg/kg (limit 0,01 mg/kg) Özellikle tiyokloprid miktarı yasal sınırın yaklaşık 17 katına ulaştı.
Aynı üründe birden fazla pestisit kalıntısının bulunması, tüketicilerin maruz kaldığı toplam kimyasal yük açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durum.
Yasaklı tarım zehri biberlerde 52 kat fazla
22 Haziran tarihli bir başka bildirimde ise tatlı biberlerde klorpirifos-metil tespit edildi.
Analizlerde madde miktarı 0,522 mg/kg olarak ölçülürken, Avrupa Birliği'nin kabul ettiği maksimum değer 0,01 mg/kg seviyesinde bulunuyor.
Bu da limitin yaklaşık 52 kat aşıldığı anlamına geliyor.
BİBERDEKİ KLORPRİFOS ANNE KARNINDAKİ BEBEĞE SİRAYET EDİYOR
Klorpirifos ve türevleri uzun yıllardır dünyada en fazla tartışılan pestisitler arasında yer alıyor. Otizm, erken beyin hasarı ve bilişsel sorunlara neden olan ve anne karnındaki bebeğe dahi sirayet edebilen Klorprifos, Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'de yasaklanmıştı.
pestisitlerİZN ZARARLARI NELER?
RASFF kayıtlarında yer alan maddelerin tamamı farklı sağlık tartışmalarıyla gündeme geliyor.
Tebufenpyrad: Akarlarla mücadelede kullanılan bir pestisit. Avrupa Birliği değerlendirmelerinde özellikle uzun süreli maruziyet ve tüketici riski açısından yakından izleniyor.
Formetanat: Böcek ve akarlarla mücadelede kullanılan bir insektisit. Sinir sistemi üzerinde etkili olması nedeniyle toksikolojik değerlendirmelerde dikkatle takip ediliyor.
Asetamiprid: Neonikotinoid grubunda yer alıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), son yıllarda özellikle gelişmekte olan sinir sistemi üzerindeki olası etkilerini değerlendiren çalışmalar yürütüyor.
Klorpirifos: Bilimsel literatürde en fazla tartışılan pestisitlerden biri. Özellikle çocukların nörolojik gelişimi üzerindeki olası etkileri nedeniyle Avrupa'da kullanımına izin verilmiyor.
Haziran ayında 10 alarm
RASFF kayıtları incelendiğinde yalnızca 1-24 Haziran döneminde Türkiye'den gönderilen biberler için toplam 10 ayrı bildirim yayımlandığı görülüyor.
Söz konusu bildirimlerde; Asetamiprid, Tebufenpyrad, Formetanat, Klorpirifos-metil, Siflumetofen,
Tiyokloprid, Pymetrozine, Fenbutatin oksit, Fosetiazat, Malathion gibi çok sayıda pestisit yer aldı.
Bildirimlerin önemli bölümü "ciddi risk" kategorisinde değerlendirilirken, sevkiyatların tamamı Bulgaristan sınırında durduruldu ve Avrupa pazarına girişine izin verilmedi.
Acaba bir süre biber yemeyi bıraksak mı?
Haziran ayı boyunca peş peşe gelen bildirimler ister istemez aynı soruyu gündeme getiriyor: Acaba Türkiye'de tüketiciler de bir süre biber tüketimi konusunda daha dikkatli mi olmalı?
Elbette RASFF bildirimleri doğrudan Türkiye piyasasındaki tüm ürünlerin riskli olduğu anlamına gelmiyor.
Ancak aynı ay içinde acı biberden tatlı bibere kadar farklı ürün gruplarında, farklı pestisitlerle ve farklı partilerde tekrar eden ihlaller görülmesi, sorunun münferit birkaç üreticiyle açıklanamayacak kadar ciddi boyutlara ulaştığını düşündürüyor.
