Bakanlığın açıkladığı listeye göre Elazığ'da faaliyet gösteren Bilal Koç Süt ve Süt Ürünleri firmasına ait tuzlu tereyağı ürününde bitkisel yağ tespit edildi.
Tereyağı, mevzuata göre yalnızca süt yağından üretilmesi gereken bir ürün olmasına rağmen, daha ucuz maliyetli bitkisel yağların kullanılması tüketiciyi yanıltan uygulamalar arasında yer alıyor.
Benzer şekilde Uşak'ta faaliyet gösteren Çamoluk markalı kaşar peynirinde de bitkisel yağ tespit edildi.
Kaşar diye eritme peyniri mi satılıyor?
Listede dikkat çeken bir diğer unsur ise çok sayıda kaşar peynirinde eritme tuzu tespit edilmesi oldu. Elazığ'da faaliyet gösteren: Şavak Gençoğlu, ve Akpa Şavak markalarına ait tam yağlı taze kaşar peynirlerinde eritme tuzu bulundu.
Mersin'de faaliyet gösteren Mutum Süt Ürünleri firmasının ürettiği çeşitli Doy Horeka marka kaşar peynirlerinde de hem eritme tuzu hem de düşük yağ oranı tespit edildi.
Kars'ta üretilen Karsbeyi marka Kars Göbek Kaşar Peyniri de aynı gerekçelerle listeye girdi.
Eritme tuzu neden tartışma yaratıyor?
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'ne göre eritme peyniri;
Bir veya birden fazla peynir çeşidinin çeşitli süt ürünleriyle karıştırılması ve emülsifiye edici tuzlar kullanılarak yeniden işlenmesiyle elde ediliyor.
Bu amaçla kullanılan başlıca katkılar arasında: Trisodyum Fosfat (E339), Sodyum Polifosfat (E452i)
Trisodyum Sitrat (E331) bulunuyor.
Bu maddelerin kullanılması mevzuata göre belirli ürünlerde serbest olsa da, ürünün "kaşar peyniri" olarak değil "eritme peyniri" olarak etiketlenmesi gerekiyor.
Uzmanlara göre tüketici kaşar peyniri satın aldığını düşünürken, aslında farklı teknolojilerle üretilmiş ve maliyeti daha düşük bir ürünle karşılaşabiliyor.
Etikette eritme peyniri yazması gerekiyor
Gıda mevzuatında eritme tuzu kullanılarak üretilen peynirlerin ürün niteliğinin açık şekilde belirtilmesi gerekiyor.
Bu nedenle eritme tuzu kullanılan bir ürünün "kaşar peyniri" olarak satılması, yalnızca teknik bir uygunsuzluk değil aynı zamanda tüketicinin yanıltılması anlamına geliyor.
Yağ oranı düşürülmüş ürünler de listede
Bakanlığın listesinde çok sayıda süt ürününün düşük yağ oranı nedeniyle yer aldığı görüldü.
Bunlar arasında, Doy Horeka tam yağlı taze kaşar peyniri, Ela Mutlu tam yağlı eritme peyniri
Baş Kalesüt tam yağlı ayran, Karsbeyi Kars Göbek Kaşar Peyniri bulunuyor.
"Tam yağlı" ifadesiyle satılan ürünlerde yağ oranının mevzuatın altında çıkması, tüketicinin ödediği bedelin karşılığını alamadığı anlamına geliyor.
Süt pahalı, kalite düşüyor
Son yıllarda süt ve süt ürünlerindeki fiyat artışları da dikkat çekiyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre genel gıda enflasyonu yıllık bazda yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleşirken, süt ve süt ürünlerinde bazı kalemlerde yıllık fiyat artışları yüzde 60'lara ulaşıyor.
Tüketiciler yüksek fiyatlar nedeniyle süt ürünlerine erişmekte zorlanırken, denetimlerde ortaya çıkan bu uygunsuzluklar, vatandaşların hem daha fazla para ödediğini hem de gerçek süt yağı yerine bitkisel yağla, tam yağlı yerine yağ oranı düşürülmüş ürünlerle karşılaştığını gösteriyor.
ERİTME TUZU ( EMÜLSİFİYE TUZLARI) ZARARLI MI?
Eritme peynirlerde kullanılan bazı emülsifiye edici tuzlarla ilgili akademik araştırmalar da dikkat çekiyor. Bilimsel çalışmalarda, yüksek miktarlarda fosfat bazlı emülsifiye edici tuzlara maruz kalınmasının çeşitli sağlık riskleri oluşturabileceği, bazı deneysel araştırmalarda DNA hasarı ile ilişkilendirilen bulgular elde edildiği belirtiliyor.
