ABD'de Parkinson hastalığıyla ilişkisi nedeniyle uzun süredir tartışma konusu olan paraquat adlı tarım ilacının yasaklanması için Kongre'ye yeni bir yasa tasarısı sunuldu.
Maine eyaletinden Demokrat Temsilci Chellie Pingree ile Florida'dan Cumhuriyetçi Temsilci Anna Paulina Luna tarafından hazırlanan "Paraquat Önleme Yasası", herbisitin ABD'deki tüm kayıtlı kullanımlarının iptal edilmesini ve gelecekte yeniden ruhsatlandırılmasının kalıcı olarak yasaklanmasını öngörüyor.
İki farklı siyasi partiden gelen destek, paraquat konusunda ABD'de giderek büyüyen sağlık endişelerini de gözler önüne serdi.
Parkinson riski nedeniyle hedefte
Yasa teklifinin gerekçesinde, paraquatın Parkinson hastalığı ve çeşitli nörolojik rahatsızlıklarla bağlantılı olduğuna ilişkin bilimsel çalışmalara dikkat çekildi.
Araştırmalar, paraquata maruz kalan kişilerin Parkinson hastalığı geliştirme riskinin maruz kalmayanlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Bu nedenle son yıllarda ABD'de binlerce kişi ve aile, paraquat üreticilerine karşı dava açtı. Davalarda, kimyasala maruz kalmanın Parkinson hastalığı teşhislerine neden olduğu veya hastalığın gelişimine katkıda bulunduğu iddia ediliyor.
Hindistan'da da doktorlar çiftliklerde yaygın olarak kullanılan paraquat etken maddeli tarım kimyasallarının yasaklanmasını istiyor. (1)
70'ten fazla ülkede yasak
Paraquat, dünyanın en yaygın kullanılan yabancı ot ilaçlarından biri olmasına rağmen yüksek toksisitesi nedeniyle çok sayıda ülkede yasaklandı.
Avrupa Birliği ülkeleri, Çin ve Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 70'ten fazla ülkede paraquatın kullanımı yasaklanmış durumda.
Buna karşın ABD'de herbisit halen belirli koşullar altında kullanılabiliyor.
Uzmanlar, paraquatın yalnızca insan sağlığı açısından değil, çevresel etkileri nedeniyle de risk oluşturduğunu belirtiyor.
Vermont öncülük etti
ABD'de federal düzeyde yasaklama tartışmaları sürerken bazı eyaletler kendi önlemlerini almaya başladı.
Vermont Valisi Phil Scott tarafından imzalanan yeni yasa ile paraquatın satış ve kullanımı büyük ölçüde yasaklandı.
Yasa, yalnızca çevresel veya tarımsal acil durumlarda başka bir alternatif bulunmaması halinde sınırlı istisnalara izin veriyor.
Bazı meyve üreticileri için ise 2030 yılı sonuna kadar geçici muafiyet uygulanabilecek.
EPA yeniden inceleme başlattı
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) da paraquat üzerindeki baskının artmasıyla birlikte kimyasalın güvenliğini yeniden değerlendirme kararı aldı.
EPA Başkanı Lee Zeldin, ajansın paraquatın mevcut kullanım koşullarının gerçekten güvenli olup olmadığını inceleyeceğini açıkladı.
Ancak çevre ve halk sağlığı örgütleri, bu sürecin doğrudan yasak anlamına gelmediğini ve üreticilerden ek veri talep edilmesiyle sınırlı kalabileceğini belirtiyor.
Tarım işçileri en büyük risk grubunda
Uzmanlara göre paraquata en fazla maruz kalan kesimlerin başında tarım işçileri geliyor.
İlaçlama sırasında solunum yoluyla veya cilt temasıyla vücuda girebilen paraquatın uzun süreli maruziyet durumunda sinir sistemi üzerinde kalıcı hasarlara yol açabileceği değerlendiriliyor.
Bilim insanları, özellikle Parkinson hastalığıyla ilgili kanıtların giderek güçlenmesinin ardından paraquatın geleceğinin dünya genelinde yeniden tartışılmaya başlandığını belirtiyor.
ABD Kongresi'nde görüşülecek yeni yasa teklifinin kabul edilmesi halinde, paraquat dünya genelinde yasaklayan ülkeler listesine ABD'nin de katılması anlamına gelecek.
Türkiye'de zaten yasaklı
Paraquat, insan sağlığı ve çevre üzerindeki riskleri nedeniyle Türkiye'de de uzun yıllar önce yasaklanan etken maddeler arasında yer alıyor.
Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen tarım ürünlerine yönelik analizlerde de bugüne kadar paraquat kalıntısı saptanmadı.
AB Gıda Alarm Sistemi'ne paraquat ile ilgili yansıyan son bildirim, Kanada'dan Fransa'nın ithal ettiği siyah beluga mercimeklerine dair. Yaklaşık 8 ay önce bir parti üründe paraquat kalıntısı saptanmış.
Uzmanlar, Parkinson hastalığıyla bağlantılı olduğu yönündeki bilimsel bulguların güçlenmesiyle birlikte, paraquatın tarımda kullanımına izin veren ülkelerin sayısının giderek azaldığına dikkat çekiyor.
