Birleşmiş Milletler'in iki önemli kuruluşu olan
Food and Agriculture Organization (FAO) ve World Food Programme (WFP), 2026'nın ikinci yarısında etkisini artırması beklenen El Nino nedeniyle küresel gıda güvenliğinin ciddi risk altında olduğunu açıkladı.
Kuruluşlar, kuraklık, sel ve aşırı hava olaylarının tarımsal üretimi sekteye uğratabileceği 22 yüksek riskli ülke için ortak bir yardım çağrısı yayımladı. Hedef, yaklaşık 8,8 milyon insanın geçim kaynaklarını ve gıdaya erişimini korumak.
Hangi ülkeler risk altında?
FAO ve WFP'nin belirlediği ülkeler arasında Etiyopya, Kenya, Somali, Sudan, Pakistan, Filipinler, Kolombiya ve Haiti'nin yanı sıra Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika'dan toplam 22 ülke bulunuyor. Bu ülkeler meteorolojik tahminler, mevcut gıda güvensizliği düzeyleri ve tarımsal üretim riskleri dikkate alınarak seçildi.
Erken önlem alınmazsa maliyet katlanacak
Kuruluşların planladığı önlemler arasında kuraklığa dayanıklı tohum dağıtımı, nakit yardımlar, hayvan koruma programları, su depolama sistemleri ve sel önleme çalışmaları yer alıyor. FAO ve WFP'ye göre erken müdahaleye harcanan her 1 dolar, ileride oluşabilecek zarar ve müdahale maliyetlerinde 7 dolara kadar tasarruf sağlayabiliyor.
El Nino Türkiye'yi etkileyecek mi?
İlk bakışta El Nino'nun etkileri Türkiye'den uzakta gibi görünse de, risk küresel gıda ticareti üzerinden Türkiye'ye de yansıyabilir. Risk altındaki ülkelerden Türkiye'nin doğrudan veya dolaylı olarak temin ettiği başlıca ürünler şunlar:
Pakistan'dan pirinç ve bakliyat ürünleri
Filipinler ve Güneydoğu Asya hattından hindistancevizi ürünleri ve bazı işlenmiş gıdalar
Kolombiya'dan kahve
Kenya ve Etiyopya'dan kahve
Afrika ülkelerinden susam, bakliyat ve yem hammaddeleri
Sudan ve Somali bölgesinden canlı hayvan ticaretini etkileyen küresel arz hareketleri
Bu ülkelerde yaşanabilecek üretim kayıpları, dünya piyasalarında fiyat artışlarına yol açarak Türkiye'nin ithalat maliyetlerini yükseltebilir. Özellikle kahve, pirinç, kakao benzeri tropikal ürünler ile yem hammaddelerinde yeni fiyat baskıları oluşabilir.
El Nino Türkiye tarımını da etkiler mi?
Uzmanlara göre evet, ancak etkiler Afrika veya Güney Amerika'daki kadar doğrudan olmayabilir. El Nino, Pasifik Okyanusu kaynaklı bir iklim olayı olmasına rağmen dünya genelindeki yağış ve sıcaklık düzenlerini değiştirebiliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, 2026 yazı itibarıyla El Nino gelişme olasılığının yüzde 80'e ulaştığını ve küresel sıcaklıkların ortalamanın üzerine çıkabileceğini açıkladı.
Özellikle son yıllarda artan sıcaklıklar ve su stresi düşünüldüğünde, El Nino'nun etkileri iklim değişikliğiyle birleşerek Türk tarımı üzerindeki baskıyı artırabilir.
Gıda fiyatlarında yeni dalga kapıda mı?
Küresel iklim olayları artık sadece üretici ülkeleri değil, tüm dünyadaki tüketicileri etkiliyor. 2023-2024 döneminde yaşanan El Nino'nun ardından birçok tarım ürününde fiyat dalgalanmaları görülmüştü. 2026-2027 döneminde beklenen güçlü El Nino'nun ise kahve, pirinç, şeker, yem hammaddeleri ve bazı tropikal ürünlerde yeni fiyat hareketlerini tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
