TBMM'de kabul edilen düzenleme ile 1936 tarihli Çeltik Ekimi Kanunu'nun 19. maddesinde değişikliğe gidildi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "üretimin önünü açacak düzenleme" olarak duyurduğu değişiklik, özellikle büyükşehir sınırları içinde kalan çeltik üreticilerini yakından ilgilendiriyor.
Çeltik üreticilerinin yıllardır dile getirdiği sorun çözüldü
Yıllardır yürürlükte olan düzenlemeye göre çeltik tarlalarının yerleşim yerlerine belirli mesafelerde kurulması gerekiyordu. Bu uygulama ilk olarak sıtma ve bataklık kaynaklı sağlık risklerini önlemek amacıyla hayata geçirilmişti.
Ancak aradan geçen yaklaşık 90 yılda hem sağlık koşulları hem de Türkiye'nin idari yapısı önemli ölçüde değişti.
Sorun Büyükşehir Yasası ile ortaya çıktı
2012 yılında yürürlüğe giren Büyükşehir Yasası ile binlerce köy mahalle statüsüne dönüştürüldü. Çeltik üreticileri için sorun da bu noktada başladı.
Daha önce köy statüsünde bulunan yerleşimlerde çeltik ekimi için uygulanan 50 metrelik sınır, mahalle statüsüne geçilmesiyle birlikte bazı bölgelerde 500 metreye kadar çıktı.
Üreticiler aynı arazide, aynı koşullarda üretim yapmalarına rağmen yalnızca idari statü değişikliği nedeniyle ekim alanlarını kaybetmeye başladı. Bazı çiftçiler yeni ruhsat almakta zorlanırken, bazı bölgelerde üretim alanlarının daraldığı belirtiliyordu.
Yeni düzenleme ne getiriyor?
Yapılan değişiklikle birlikte:
İl merkezlerinde uygulanan 1.000 metrelik mesafe sınırı 500 metreye indirildi.
İlçe merkezlerinde 500 metrelik sınır korunuyor.
Büyükşehir yasasıyla mahalleye dönüşen eski köylerde ise yeniden 50 metrelik mesafe kuralı uygulanacak.
Böylece köyden mahalleye dönüşen yerleşimlerde ortaya çıkan mevzuat kaynaklı üretim kısıtı ortadan kaldırılmış oldu.
20 bin üreticiyi ilgilendiriyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, düzenlemenin ÇKS'ye kayıtlı yaklaşık 20 bin çeltik üreticisini ilgilendirdiğini belirtiyor.
Bakanlığa göre özellikle Trakya, Karadeniz ve Marmara bölgelerindeki üreticiler, yeni düzenleme sayesinde ekim alanlarını daha etkin kullanabilecek. Ruhsat işlemlerinin kolaylaşması ve üretim alanlarının genişleyebilmesi de beklenen sonuçlar arasında yer alıyor.
Yerli pirinç üretimine katkı sağlayabilir
Türkiye yılda yaklaşık 1 milyon tonun üzerinde çeltik üretiyor. Baldo başta olmak üzere birçok pirinç çeşidinde önemli üretim kapasitesine sahip olan Türkiye, bazı ürün gruplarında ise ithalata ihtiyaç duyuyor.
Sektör temsilcileri, üretim alanlarını daraltan bürokratik engellerin kaldırılmasının uzun vadede yerli çeltik üretimini artırabileceğini ve üreticilerin yatırım iştahını güçlendirebileceğini değerlendiriyor.
Bu nedenle düzenleme, yalnızca bir mevzuat değişikliği değil, aynı zamanda Türkiye'nin pirinç üretim kapasitesini artırabilecek bir adım olarak görülüyor.
