Zeytin dalından sofraya inmeden fiyat tartışması başladı. Mersin’in Mut ilçesinde yeni sezonun ilk ürünleri, çeşidine ve iriliğine göre kilogram başına 10 ila 60 TL arasında alıcı buluyor. En düşük fiyat, her zeytine verilen fiyat değil; ancak hasat için işçi tutan üretici açısından 10 liralık alım teklifi ciddi bir soru doğuruyor: Ürünü toplamak kaça mal oluyor?
Masraf arttı zeytin ucuzladı
Gıda Bülteni’nin daha önce yayımladığı haberde, Bandırma’nın Hıdırköy Mahallesi’nde üretim yapan ziraat mühendisi Hayri Onur Eken, zeytinin yalnızca toplama maliyetini kilogram başına yaklaşık 20 TL olarak hesaplamıştı.
Zeytin hasadının başladığı farklı bölgelerde de çiftçiler, zeytin fiyatlarının maliyetleri karşılamaya yetmediğine dikkat çekiyor. Mazot, gübre, ilaç ve işçilik giderlerinin bu yıl geçen yıla oranla yaklaşık yüzde 40-50 arttığını belirten üreticiler, zeytinin ise geöen yıla göre yyüzde 30-40 ucuzladığını belirtiyor.
Karaman’da fiyat bir haftada 5 lira düştü
Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da Göksu Havzası’nda Gemlik zeytininin üretici fiyatının 27,5 TL’ye kadar gerilediğini, geçen haftaya göre yaklaşık 5 lira düştüğünü açıkladı.
Bayram’a göre büyük boy zeytinin 40 lira civarında fiyatlanması üreticinin gelirini anlatmaya yetmiyor; kasadaki ürünün büyük bölümünü daha düşük fiyatlanan orta boy zeytin oluşturuyor.
Bayram’ın verdiği örnekte, bir işçi günde 100 kilo zeytin toplarsa 27,5 liralık fiyatla ürünün satış geliri 2 bin 750 TL oluyor. Günlük işçi ücreti 1.500 TL kabul edildiğinde satış gelirinin yaklaşık yüzde 55’i yalnızca toplama işçiliğine gidiyor. Gübre, ilaç, sulama, mazot ve bakım giderleri henüz bu hesapta yok.
“Kendi toprağında yevmiyeci durumuna düştü”
Küçük üreticinin işçilik ücretinden kaçınmak için zeytini kendisinin topladığını belirten Bayram, bu durumu “kendi toprağında yevmiyeci olmak” sözleriyle anlatıyor.
Ziraat Odası Başkanı, üreticilerden gelen şikâyetlere dayanarak bölgede dört büyük firmanın fiyat oluşumunda belirleyici olduğu iddiasının da yetkili kurumlarca araştırılmasını istedi.
Aydın'da en ucuz zeytin 30 TL
Aydın’da sezon başında açıklanan alım fiyatları çeşit ve kalibreye göre 30–90 TL arasında değişiyordu.
Mut, Karaman ve Aydın’daki fiyatlar farklı ürünlere ait olsa da hasat ilerledikçe üreticinin sorduğu soru aynı: Zeytinin satışından, toplama ve üretim giderleri çıktıktan sonra geriye ne kalacak?
