Tarım ve Orman Bakanlığı'nın eylül ayında duyurduğu karar doğrultusunda, thiophanate-methyl, indoxacarb ve phosmet etken maddelerini içeren bitki koruma ürünlerinin fiilî ithalatının sonlandırılması için belirlenen 13 Kasım 2026 tarihi geride kaldı.
Avrupa Birliği'nde onayları sona eren üç kimyasalın Türkiye'de de aşamalı olarak yasaklanmasına karar verilmişti. Bakanlığın açıkladığı takvimde herhangi bir erteleme duyurulmazken, ithalat işlemlerinin fiilen durdurulduğuna ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı.
Hormon sistemini bozucu etkilere dikkat!
Mantar hastalıklarıyla mücadelede kullanılan thiophanate-methyl, insan sağlığına yönelik riskleri nedeniyle yasaklama kapsamına alındı.
Bakanlığın kararında, bu madde için güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenemediği, tüketiciler açısından olası akut risk saptandığı ve hormon sistemini bozucu özellikler bakımından tehlike taşıdığı belirtildi.
Hormon bozucu kimyasallar, vücudun hormonal işleyişine müdahale ederek sağlık üzerinde olumsuz etkilere neden olabiliyor.
Arılar, tüketiciler ve tarım işçileri için risk
Böceklerle mücadelede kullanılan indoxacarb için özellikle bal arıları ve diğer yararlı böcekler ile bazı memeli türlerine yönelik yüksek riskler belirlendi. Tüketiciler açısından akut sağlık riski de tamamen dışlanamadı.
Bir diğer böcek ilacı etken maddesi phosmet için ise daha ciddi uyarılar bulunuyor. Bakanlık, koruyucu önlemler alınsa bile tarım işçileri ve ilaçlama yapılan alanların çevresindeki kişiler açısından kabul edilemez riskler tespit edildiğini açıkladı. Maddenin tüketiciler ile sucul canlılar açısından da yüksek akut ve kronik risk taşıdığı bildirildi.
Kullanımları neden 2027 sonuna kadar sürecek?
Üç pestisit için ithalatın sonlandırılma tarihi 13 Kasım 2026 olarak belirlenirken, Türkiye'deki üretimleri 18 Aralık 2026'da sona erecek.
Ancak mevcut ürünlerin çiftçilere satışı 30 Haziran 2027'ye, tarımda kullanımı ise 31 Aralık 2027'ye kadar devam edebilecek.
Böylece insan ve çevre sağlığı açısından riskli bulunarak yasaklama takvimine alınan bu maddelerin tarımsal kullanımı yaklaşık bir yıl daha mümkün olacak.
