Dünya genelinde milyarlarca insanın temel besin kaynaklarından biri olan pirinçte üretim ve tüketim dengesi değişiyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) 6 Kasım 2026'da yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Raporu, küresel pirinç üretiminin dört sezon sonra ilk kez düşeceğini ortaya koydu.
FAO'nun tahminlerine göre 2026/27 sezonunda dünya pirinç üretimi yüzde 2,5 azalarak 552 milyon tona gerileyecek. Buna karşılık tüketimin yüzde 0,6 artışla 558,8 milyon tona ulaşması bekleniyor.
Böylece dünya genelinde pirinç tüketimi, aynı dönemdeki üretimi yaklaşık 6,8 milyon ton aşacak.
Pirinç üretimi neden düşüyor?
FAO, üretimdeki gerilemenin başlıca nedenleri arasında çiftçilerin azalan kâr marjlarını ve olumsuz hava koşullarını gösteriyor.
Özellikle El Niño hava olayının yol açtığı yağış düzensizlikleri, kuraklık ve aşırı hava olayları, pirinç yetiştirilen bölgelerde üretim koşullarını zorlaştırıyor.
Diğer yandan üretim maliyetlerinin yükselmesine karşılık çiftçilerin yeterli kazanç elde edememesi, pirinç tarımının ekonomik sürdürülebilirliğini de etkiliyor.
Dünyada pirinç fiyatları yükselmeye başladı
Üretimdeki düşüş beklentisiyle birlikte uluslararası piyasalarda fiyat hareketliliği de dikkat çekiyor.
FAO'nun ekim ayı verilerine göre küresel tahıl fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 4,5 gerilerken pirinç fiyat endeksi yüzde 1,6 yükseldi.
Örgüt, pirinç fiyatlarındaki artışı bazı ihracatçı ülkelerde hasadın gecikmesine, olumsuz hava koşullarına ve yükselen maliyetlere bağlıyor.
Pirinç kıtlığı yaşanacak mı?
Üretimin tüketimin altında kalması, dünya genelinde pirinç stoklarının azalacağı anlamına geliyor. Ancak FAO'nun verileri, yakın dönemde küresel bir pirinç kıtlığı beklentisi ortaya koymuyor.
Önceki sezonlardan devreden yüksek miktardaki rezervler sayesinde, 2026/27 sezonunun sonunda dünya pirinç stoklarının 216,5 milyon ton düzeyinde kalması bekleniyor.
Türkiye'de pirinç üretimi artacak
Dünyada üretimin azalması beklenirken Türkiye'de farklı bir tablo öngörülüyor.
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) ekim ayında açıkladığı tahminlere göre Türkiye'de 2026 yılı çeltik üretimi, geçen yıla kıyasla yüzde 7,7 artarak 1 milyon 75 bin tona ulaşacak.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: FAO'nun dünya üretim tahmini işlenmiş pirinç karşılığı üzerinden hesaplanırken Türkiye'nin üretim verisi, kabuğu henüz ayrılmamış çeltiği ifade ediyor.
Türkiye'de TMO'nun 2026 yılı alım fiyatları da Baldo çeltikte kilogram başına 45 TL, Osmancık çeltiğinde ise 38 TL olarak belirlendi.
Küresel üretimde yaşanacak daralma ve uluslararası fiyat hareketlerinin Türkiye'deki tüketici fiyatlarına nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde ithalat koşulları, döviz kuru ve iç piyasa arzına bağlı olacak.
