Takviye gıda seçimi basit bir satın alma işlemi değil. İhtiyacınıza uygun, doğru ve güvenli ürün kullanımı sağlığınız açısından büyük önem taşıyor. Peki, gıda takviyesinin güvenli olup olmadığını nasıl anlayabilirsiniz? Bu sorunun yanıtını, Gıda Takviyesi ve Beslenme Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Samet Serttaş’tan aldık.
Gıda takviyesi satın alan tüketiciler, güvenilir ürüne ulaştıklarından emin olmak için hangi kriterlere göre seçim yapmalı?
Tüketiciler açısından en pratik kontrol noktası şu: Takviye edici gıdalar, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın onay sisteminde incelenip onaylandıktan sonra piyasaya sunulabiliyor.
Onaylı ürünlere ilişkin bilgilere Bakanlığın GGBS sistemi üzerinden ulaşmak mümkün. ggbs.tarim.gov.tr adresindeki Onaylı Takviye Edici Gıdalar Listesi’nden; üretici/ithalatçı işletme adı, onay numarası veya ürün adı bilgilerinden en az biri girilerek sorgulama yapılabiliyor.
Doğru gıda takviyesi nasıl seçilir?
Benim tüketicilere en temel tavsiyem şu: Ürün ambalajında ‘T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Onaylıdır’ ibaresini ve onay numarasını mutlaka arayın. Bu numara olmayan ya da GGBS’te sorgulandığında çıkmayan ürünleri satın almayın. Hangi satış kanalından alındığına bakılmaksızın - eczane, market
veya online - onaysız ürünlerde ciddi riskler söz konusu olabilir.
Online alışveriş yapan tüketicilerin ürün etiketlerinde dikkat etmesi gereken ibareler neler olmalı?
Online alışverişte tüketicilerin özellikle etiket üzerindeki temel tüketim ve saklama bilgilerini kontrol etmesi önemli.
Bu kapsamda; Son Tüketim Tarihi, Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi, kullanım bilgisi ve saklama koşulları gibi ibareler mutlaka incelenmeli.
ÜNLÜ İSİMLERİN TANITIĞI ÜRÜN GÜVENLİ OLMAYABİLİR
Önemli olan, bir ürünü satan platform değil, o ürünü onaylayan bakanlıktır. Özellikle sosyal medya üzerinden, influencer tanıtımları eşliğinde satılan ve bakanlık onayı bulunmayan ürünler ciddi bir risk unsuru.
GTBD olarak tüketicileri bu konuda özellikle uyarıyoruz; tanınmış bir ismin tanıttığı ürün, yasal anlamda güvenli bir ürün olmayabilir. Her zaman GGGBS üzerinden onay sorgulamasını yapın.
Gıda takviyelerinde etiketleme gereklilikleri nelerdir?
Tüketiciler takviye edici gıdayı eline aldığında, etiketten ürünün içeriğinde bulunan vitamin, mineral ve diğer bileşenlerin miktarlarını ve bunların günlük ihtiyacı karşılama oranını görebilmelidir.
Ayrıca tüketilmesi önerilen günlük porsiyon da etikette sayısal olarak belirtilir. Etiket üzerinden bir diğer önemli bilgi, ürünün hangi kullanıcı grubu veya yaş grubu için uygun olduğudur.
Bir noktanın da altını özellikle çizmek gerekir; Takviye edici gıdaların etiketlerinde bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren ya da bu tür özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer almamalıdır.
Bu tür iddialar içeren ürünler hem yasal açıdan sorunlu, hem de tüketici sağlığı açısından yanıltıcıdır.
GIDA TAKVİYESİ ETİKETİNDE HANGİ SERTİFİKALAR BULUNMALI?
"Türkiye’de takviye edici gıdalar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetleniyor. Denetim süreçlerinde; takviye edici gıdalarda kullanılan ham madde, yardımcı maddeler, boyar maddeler ve katkı maddeleri gibi tüm bileşenler, ilgili yatay ve dikey mevzuat çerçevesinde ve gıda kodeksine göre değerlendiriliyor.
Örneğin kolajen gibi hayvansal kaynaklı ürünlerde veteriner kontrolleri; kontrol belgesi ve ithal eden ülkenin düzenlediği Veteriner Sağlık Sertifikası ile yürütülüyor.
Bitkisel ürünlerde ise ürün ön bildirimi ve ithal edilen ülkenin verdiği Gıda Sağlık Sertifikası bu sürecin parçaları arasında.
Uluslararası düzeyde ise takviye edici gıdaların belirli kalite parametrelerini sağlayarak bağımsız kuruluşlardan edindiği sertifikalar var.
En bilineni omega-3 ürünleri için kullanılan Uluslararası Balık Yağı Standartları (IFOS) Sertifikası; saflık, omega-3 içeriğine uygunluk, stabilite ve ağır metal seviyeleri gibi kriterler çerçevesinde bağımsız doğrulama sağlıyor.
Bunun yanı sıra NSF International ve USP (United States Pharmacopeia) gibi uluslararası sertifikasyon programları da ürünlerin içerik doğruluğunu ve üretim standartlarını bağımsız
biçimde onaylıyor.
Tüketicilere şöyle özetleyebilirim: Türkiye’nin ulusal onay sistemi temel güvencedir; uluslararası sertifikalar ise ekstra kalite göstergesidir. Her ikisini taşıyan bir ürünle karşılaştığınızda güvenle tercih edebilirsiniz."
