Türkiye’deki tarım zehirleri, son yıllarda yetiştiriciliği yeni başlayan tropikal meyvelere de bulaştı. AB Gıda Alarm Sistemi'ne göre, Türkiye menşeli ejder meyvelerinde Acetamiprid, Formetanat ve Sülfoksaflor tespit edildi.
Avusturya tarafından yapılan bildirim sonrası, Türkiye'den market ve pazarlara ulaşan Ejder meyveleri için raflardan toplatma kararı alındı.
Ejder meyvesi örneğinde 3 farklı böcek öldürücü (insektisit) kalıntısnın bulunması, üretimde kullanılan bitki koruma yöntemlerinin sorgulanmasına neden oldu.
Ejder meyvesinde PESTİSİT KOKTEYLİ
Yapılan analizde Ejder meyvesinde Acetamiprid (0,31 ± 0,16 mg/kg), Formetanat (0,33 ± 0,17 mg/kg) ve Sülfoksaflor (0,075 ± 0,038 mg/kg) tespit edilirken, 3 kimyasalın da tarım zararlısı olarak anılan böcekleri öldrümek için kullanılan ve canlıların sinir sistemi üzerinde hasar yaratan kimyasallar olması dikkat çekti.
Diğer yandan böcek öldürücü 3 etken maddenin Ejder meyvesinde saptanması, son yıllarda sık sık gündeme gelen “kokteyl pestisit etkisi” riskini de gündeme taşıdı.
Tropikal meyvelerde pestisit kullanımı neden arttı?
Ejder meyvesi çoğu zaman korumalı üretim altında yetiştirilse de sera, ürünü zararlılardan tamamen koruyan kapalı bir sistem değil.
Sıcaklık ve nemin yüksek olması bazı zararlıların hızla çoğalmasına, aynı üretim alanında art arda ilaçlama yapılmasına veya farklı etken maddelerin dönüşümlü kullanılmasına yol açabiliyor.
Acetamiprid nedir, sağlığa zararlı mı?
Acetamiprid, emici ve sokucu böceklere karşı kullanılan neonikotinoid grubu bir insektisittir. EFSA, yeni toksikolojik veriler üzerine yaptığı değerlendirmelerde asetamipridin gelişimsel nörotoksisite potansiyeline ilişkin belirsizlikler bulunduğunu belirtmiş ve tüketici maruziyetine yönelik referans değerlerin yeniden değerlendirilmesini gündeme almıştır. Bazı bilimsel değerlendirmelerde öğrenme ve hafızayla ilişkili beyin yapılarının gelişimi üzerindeki olası etkiler araştırılmıştır.
Formetanat nedir, sağlığa zararları neler?
Formetanat, özellikle trips ve akar gibi zararlılarla mücadelede kullanılan karbamat grubu bir insektisit ve akarisittir. Karbamatlı pestisitler sinir sistemindeki asetilkolinesteraz enzimiyle etkileşebilir. Yüksek akut maruziyetlerde bulantı, kusma, terleme, baş dönmesi, kas güçsüzlüğü ve solunumla ilgili belirtiler görülebilir.
Sülfoksaflor nedir?
Sülfoksaflor, böceklerin sinir sistemindeki nikotinik asetilkolin reseptörlerini hedefleyen sistemik bir insektisittir. Avrupa Komisyonu, sülfoksaflorun özellikle bombus arıları ve yalnız yaşayan arılar açısından oluşturduğu riskler nedeniyle açık alan kullanımını sınırlandırmış, kullanımı kapalı alanlarla kısıtlamıştı.
Bu maddenin ejder meyvesinde bulunması, insan sağlığı kadar üretim yöntemleri ve tozlaştırıcıların korunması açısından da değerlendirilmesi gereken bir konu.
