Türkiye'den ihraç edilen biberlerde pestisit sorunu devam ediyor. Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) kayıtlarına göre Bulgaristan, 12 Ekim 2026 tarihinde Türkiye menşeli taze biberlerde klorpirifos-metil (chlorpyrifos-methyl) tespit ederek ürünleri sınırda durdurdu.
2026.9016 numaralı bildirim, aynı yasaklı etken maddenin son dört ayda Türk biberlerinde üçüncü kez saptandığını ortaya koydu.
Yasaklı pestisit üç kez sınırda yakalandı
RASFF kayıtlarına göre klorpirifos-metil nedeniyle yapılan bildirimler şöyle:
22 Haziran 2026: Taze biberlerde 0,522 mg/kg klorpirifos-metil tespit edildi. AB limiti 0,01 mg/kg olan maddenin kalıntısı, sınır değerin 52,2 katına ulaştı.
20 Ağustos 2026: Biberlerde aynı pestisit 0,100 mg/kg düzeyinde ölçüldü. Bu değer sınırın 10 katıydı.
12 Ekim 2026: Bulgaristan, Türkiye'den gelen taze biberlerde klorpirifos-metil nedeniyle yeniden ciddi risk bildirimi yaptı.
İlk iki bildirimde ürünler imha edildi. Son bildirimde de ürünlerin AB pazarına girişi engellendi.
Klorpirifos-metil neden yasaklandı, sağlığa etkileri neler?
Klorpirifos-metil, tarımda zararlı böceklerle mücadelede kullanılan organofosfat grubundan bir pestisit.
Avrupa Birliği, insan sağlığına yönelik endişeler nedeniyle bu etken maddenin kullanım onayını Ocak 2020'de yenilemedi. Türkiye'de de klorpirifos-metil içeren bitki koruma ürünlerinin kullanımı sonlandırıldı.
KLORPİRİFOS KANSEROJEN KİMYASAL
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), klorpirifos-metile ilişkin değerlendirmesinde özellikle gelişimsel nörotoksisite ve genotoksisite olasılığına dikkat çekti.
Gelişimsel nörotoksisite, anne karnındaki bebeklerin ve çocukların gelişmekte olan sinir sisteminin olumsuz etkilenmesi ihtimalini ifade ediyor. Genotoksisite ise bir maddenin genetik materyale zarar verme potansiyeli anlamına geliyor.
EFSA, mevcut bilimsel verilerle klorpirifos-metil için güvenli bir maruziyet düzeyi belirlenemediği sonucuna ulaştı. Bu bulgular, maddenin AB'deki kullanım onayının yenilenmemesinde belirleyici oldu.
Ancak bir üründe pestisit kalıntısı bulunması, o ürünü tüketen herkeste mutlaka sağlık sorunu oluşacağı anlamına gelmiyor. Risk; alınan miktara, maruziyet süresine ve kişinin özelliklerine bağlı.
Bir günde Türk biberine üç ayrı bildirim
Bulgaristan'ın 12 Ekim'de yaptığı bildirimler yalnızca klorpirifos-metille sınırlı kalmadı.
2026.9018 numaralı bildirimde formetanate kalıntısı 0,116 mg/kg ölçüldü. Bu miktar, 0,01 mg/kg olan yasal sınırın 11,6 katına karşılık geliyor. Ürünlerin imha edildiği bildirildi.
2026.9021 numaralı diğer bildirimde ise aynı biber partisinde iki farklı pestisit saptandı: Acetamiprid 0,213 mg/kg, malathion ise 0,046 mg/kg düzeyinde ölçüldü. Her iki değer de ilgili AB kalıntı limitlerinin üzerinde çıktı.
Böylece Bulgaristan, yalnızca bir günde Türkiye'den gelen biberler için üç ayrı ciddi risk bildirimi yaptı.
Yasaklı pestisit neden hâlâ biberlerde çıkıyor?
Klorpirifos-metilin dört ay içinde üç kez tespit edilmesi, yasaklı tarım ilaçlarının üretim ve ihracat aşamalarında nasıl denetlendiği sorusunu gündeme getiriyor.
RASFF kayıtları, kalıntının hangi üreticinin ürününde bulunduğunu veya maddenin nasıl kullanıldığını açıklamıyor. Dolayısıyla üç bildirimin aynı üreticiyle bağlantılı olduğu söylenemiyor.
Ancak yıllar önce kullanımı sonlandırılmış bir pestisitin ihraç edilen biberlerde tekrarlanması, yasaklı maddelere erişim, üretici denetimleri ve ihracat öncesi kalıntı analizlerinin etkinliğinin sorgulanmasına neden oluyor.
