Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme kurallarını içeren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda önemli değişiklikler yaptı.
Kılavuza eklenen yeni düzenlemelerle birlikte özellikle çocuklara yönelik gıda ürünlerinin ambalaj tasarımlarına sınırlamalar getirildi.
Yeni düzenleme kapsamında gıdalar, çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve toplumsal gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya şiddeti özendirebilecek şekil ve ambalajlarla piyasaya sunulamayacak.
Silah, kafatası ve klozet şekilleri yasak
Kılavuza eklenen 2.28’inci maddeye göre gıda ürünlerinin şekli, ambalajı ve reklam içeriği değerlendirilirken çocukların gelişimi üzerindeki etkiler dikkate alınacak.
Bu kapsamda gıdaların; silah, kafatası, beyin, klozet, dudak, göz, ayak şeklinde tasarlanmış ambalaj veya ürün formunda piyasaya sunulması uygun bulunmadı.
Bakanlık, bu tür tasarımların özellikle çocuklar üzerinde olumsuz psikolojik etkiler oluşturabileceği ve şiddet içerikli sembolleri normalleştirebileceği değerlendirmesini yaptı.
Bütüncül değerlendirme yapılacak
Kılavuzda yer alan düzenlemeye göre bir ürünün değerlendirilmesinde yalnızca ambalaj şekli değil, ürünün pazarlama dili, hedef kitlesi ve sunum biçimi de birlikte incelenecek.
Buna göre bir gıda ürününün; şekli ambalaj tasarımı, reklam içeriği, pazarlama yöntemi
çocukların gelişimi açısından bütüncül şekilde değerlendirilecek.
Bu yaklaşımın amacı, özellikle çocuklara yönelik gıda ürünlerinde şiddeti çağrıştıran veya uygunsuz sembollerin kullanımını sınırlamak.
Emoji ve nazar boncuğu kapsam dışında
Yeni düzenlemede bazı görseller ise yasak kapsamına alınmadı. Özellikle gıda ambalajlarında kullanılan; nazar boncuğu, gülümseyen emoji benzeri semboller bu madde kapsamında değerlendirilmeyecek.
Bu tür görsellerin çocukların gelişimi üzerinde olumsuz etki yaratmadığı ve pazarlama açısından yaygın şekilde kullanıldığı belirtiliyor.
Amaç çocukları korumak
Bakanlık tarafından hazırlanan kılavuz, gıda işletmecileri için bağlayıcı bir rehber niteliği taşıyor.
Düzenlemenin temel amacı ise özellikle çocuklara yönelik gıda ürünlerinde etik, güvenli ve sağlıklı pazarlama yaklaşımını güçlendirmek.
Son yıllarda özellikle şekerleme ve atıştırmalık kategorisinde çocukları hedefleyen oyuncak benzeri veya şiddet çağrışımlı ambalajların yaygınlaşması bu düzenlemenin hazırlanmasında etkili oldu.
Yeni kurallarla birlikte gıda işletmecilerinin ambalaj ve ürün tasarımlarını bu kriterlere göre yeniden değerlendirmesi gerekecek.
