Yer fıstığı tüketiminin beyin sağlığı ve hafıza üzerindeki etkileri bilimsel araştırmalara da konu oldu. Hollanda'daki Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi bünyesinde gerçekleştirilen ve Food & Function dergisinde yayımlanan yeni araştırmada, düzenli yer fıstığı tüketiminin yaşla birlikte değişebilen beyin insülin yanıtıyla ilişkisi incelendi.
Araştırmaya 60-75 yaşları arasında, sağlıklı 31 yetişkin katıldı. Katılımcılar 16 hafta boyunca her gün 60 gram, tuzsuz ve kabuğuyla kavrulmuş yer fıstığı tüketti.
Yer fıstığı beynin hangi noktalarına etki ediyor?
Araştırmanın sonuçları, yer fıstığı tüketiminin beynin sağ yarım küresinde insüline verilen yanıtla ilişkili değişiklikler oluşturduğunu gösterdi. Değişimin gözlendiği bölgeler arasında hafıza ve bilişsel işlevlerle bağlantılı olduğu saptandı.
Araştırmacılar, beyin insülin yanıtını değerlendirmek için katılımcılara burun yoluyla insülin uyguladı. Ardından arteriyel spin etiketleme yöntemiyle gerçekleştirilen manyetik rezonans görüntüleme (MR) kullanılarak beynin farklı bölgelerindeki kan akışı değişimleri ölçüldü.
Beyin insülini hafıza için neden önemli?
İnsülin, kan şekerinin düzenlenmesinin yanı sıra beyinde de çeşitli işlevlere sahip bir hormon olarak biliniyor. Öğrenme, hafıza ve sinir hücreleri arasındaki iletişimle ilişkili süreçlerde rol oynuyor.
Yaş ilerledikçe beynin insüline verdiği yanıtın değişebildiği, bu durumun yaşa bağlı bilişsel gerilemeyle ilişkili olabileceği belirtiliyor. Araştırmada elde edilen bulgular, 16 haftalık yer fıstığı tüketiminin hafızayla ilişkili bazı beyin bölgelerindeki insülin yanıtını etkileyebildiğini ortaya koydu.
Yer fıstığı tüketimi beyne kan akışını ve sözel hafızayı artırdı
Aynı araştırma ekibinin 2025 yılında Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan önceki çalışmasında da 16 haftalık yer fıstığı tüketiminin beyin fonksiyonları üzerindeki etkileri incelenmişti. Yeni araştırma ise bu bulguların olası mekanizmalarından biri olarak beynin insüline verdiği yanıtı ele aldı.
Bu araştırmada, yer fıstığı tüketimi sonrasında:
- Beyne toplam kan akışında yüzde 3,6 artış,
- Sözel hafıza performansında yüzde 5,8 iyileşme bildirilmişti.
Yer fıstığındaki hangi besin öğeleri öne çıkıyor?
Araştırmacılar, yer fıstığının besin bileşiminin gözlenen etkilerde rol oynayabileceğini belirtiyor. Yer fıstığı; doymamış yağlar, lif, bitkisel protein, vitaminler, mineraller ve biyolojik aktif bitki bileşenleri içeriyor.
Ayrıca vücudun nitrik oksit üretiminde kullandığı L-arjinin amino asidinin de kaynakları arasında bulunuyor. Nitrik oksit, kan damarlarının işlevlerinin düzenlenmesinde rol oynuyor.
