Motorinde 1 Kasım’da devreye giren vergi artışı, hasat ve ekim dönemindeki çiftçinin yakıt giderini yükseltti.
Akaryakıt firmalarının 2 Kasım tarihli güncel satış listesinde motorinin litre fiyatı Adana ve Mersin’de ortalama 102,50 olarak açıklandı.
2 KASIM MAZOT FİYATI ÇİFTÇİ MALİYETİ
Üreticinin sattığı meyveyle satın alabildiği yakıt arasındaki karşılaştırma ise maliyet baskısını somutlaştırıyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) 28 Ekim tarihli verilerinde limonun üretici fiyatı kilogram başına 3,90 TL. Mersin için açıklanan 102,38 TL’lik motorin fiyatıyla yapılan hesapta bir litre mazotun karşılığı yaklaşık 26,3 kilo limon oluyor.
Bir depo mazot, yaklaşık 1,6 ton limon
102,38 TL’lik litre fiyatıyla örnek olarak 60 litrelik bir traktör deposunu doldurmak 6 bin 142,80 TL tutuyor. Bu tutarı karşılamak için kilogramı 3,90 TL’den yaklaşık 1 ton 575 kilo limon satılması gerekiyor.
Bu karşılaştırma, ürünün satış bedeli üzerinden yapılıyor. Limonun yetiştirme, toplama ve diğer giderleri düşülmediği için hesaplanan miktar, çiftçinin net kazancını göstermiyor.
Mandalinada bir litre mazot için 34 kiloya kadar ürün
Mersin’in Akdeniz ilçesindeki üreticiler, mandalinanın bahçe fiyatının kilogram başına 3–5 liraya düştüğünü bildiriyor.
Mersin’deki 102,38 TL’lik motorin tavan fiyatı esas alındığında karşılaştırma şöyle:
| Ürün ve satış fiyatı | Bir litre mazotun karşılığı |
|---|---|
| Limon — 3,90 TL/kg | 26,3 kilo |
| Mandalina — 5 TL/kg | 20,5 kilo |
| Mandalina — 3 TL/kg | 34,1 kilo |
Bir depo mazot için 380 kilo buğday
Konya’da motorinin litresi 102,90 TL. 60 litrelik bir traktör deposunu doldurmanın maliyeti 6 bin 174 TL’ye ulaşıyor.
Eskişehir Ticaret Borsası’nda 30 Ekim’de kilogramı 16,23 TL’den satılan ekmeklik buğday esas alındığında, çiftçinin bu tutarı karşılamak için yaklaşık 380,4 kilo buğday satması gerekiyor.
Bir litre mazotun karşılığı yaklaşık 6,34 kilo buğday olurken, bir ton buğdayın satış bedeliyle yaklaşık 157,7 litre motorin alınabiliyor.
Nakliyede 3 bin dolara karşı 9–10 bin dolar
Öte yandan akaryakıt fiyatında yaşanan artış, ürünlerin lojistik maliyetine de yansıyor. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, geçtiğimiz günlerde, Rusya ve Ukrayna’ya kara yoluyla sevkiyatın maliyetinin 9–10 bin doları bulduğunu söylemişti.
Yeni vergi artışı yakıt faturasını ne kadar etkiliyor?
13 Ağustos’ta yayımlanan 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’ndaki takvim uyarınca motorinde litre başına ÖTV, kasım ayında 6 liradan 9 liraya çıktı. Üç liralık vergi farkının yüzde 20 KDV ile birlikte teorik pompa etkisi litrede 3,60 TL. Diğer fiyat unsurları sabit tutulduğunda bu, 60 litrede 216 TL, 100 litrede 360 TL ek gider demek.
TZOB’un ekim raporunda mazot fiyatının aylık yüzde 3,5, yıllık yüzde 73,4 arttığı açıklanmıştı. Aynı dönemde limonun üretici fiyatı bir ayda yüzde 44,3 geriledi. Kasım ayındaki vergi adımı, bu maliyet tablosunun üzerine geldi.
