Metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) üzerine yürütülen yeni bir klinik araştırma, her gün düzenli olarak çiğ domates ve domates sosu tüketen bireylerde karaciğer yağlanmasının önemli bir göstergesinde anlamlı iyileşme görüldüğünü ortaya koydu.
Türkiye'de ağustos ayı, domatesin en lezzetli ve en bol olduğu dönemlerden biri. Birçok evde kışlık domates sosu hazırlanırken uzmanlar da mevsiminde sebze tüketmenin önemine dikkat çekiyor.
İtalya'da gerçekleştirilen ve Nutrients dergisinde yayınlanan randomize kontrollü çalışmada araştırmacılar, domatesin karaciğer yağlanması üzerindeki etkisini değerlendirdi. Çalışmaya metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) tanısı bulunan, 18-65 yaş aralığında 79 yetişkin katıldı.
Katılımcıların iki farklı guruba ayrıldığı araştırmada; birinci grup her gün 200 gram çiğ domates ve 50 gram domates sosu tüketirken, diğer grup ise altı hafta boyunca domates içermeyen bir beslenme programı uyguladı. Araştırma boyunca katılımcılardan günlük yaşam alışkanlıklarını değiştirmemeleri istendi.
Karaciğer yağlanmasında daha belirgin düşüş görüldü
Araştırmanın sonunda her iki grupta da karaciğer yağlanmasında azalma gözlenirken, domates tüketen gruptaki düşüşün belirgin şekilde daha fazla olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, karaciğerde yağ birikimini değerlendirmede kullanılan CAP (Controlled Attenuation Parameter) değerinde domates tüketen grupta istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme tespit etti.
Buna karşın; vücut ağırlığında, bel çevresinde, kan şekeri değerlerinde, kolesterol düzeylerinde ve karaciğer enzimlerinde iki grup arasında anlamlı bir farklılık oluşmadı. Bu durum ise domates tüketiminin kilo kaybından bağımsız olarak karaciğer yağlanmasını etkileyebileceğine işaret etti.
Domates neden etkili olabilir?
Araştırmacılara göre domatesin en önemli avantajlarından biri yüksek miktarda likopen içermesi. Likopen güçlü bir antioksidan olarak biliniyor ve oksidatif stres ile iltihabi süreçlerin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Bilim insanları ayrıca domatesin içerdiği karotenoidler ve diğer bitkisel biyoaktif bileşiklerin karaciğerde yağ metabolizmasının düzenlenmesine yardımcı olabileceğini değerlendiriyor.
Öte yandan pişirilmiş domates ürünlerinde likopenin vücut tarafından daha kolay emildiği de uzun süredir bilinen bilimsel bilgiler arasında yer alıyor.
Türk mutfağındaki alışkanlıklar avantaj sağlayabilir
Türkiye'de yaz aylarında hazırlanan salça, domates sosu ve konserve kültürü, domatesin yıl boyunca tüketilmesini sağlıyor. Uzmanlar, mevsiminde yetişmiş domateslerin sofralarda daha fazla yer bulmasının hem sebze tüketimini artırabileceğini hem de Akdeniz tipi beslenme alışkanlığını destekleyebileceğini belirtiyor.
Ancak araştırmacılar, bu sonuçların tek başına "domates karaciğer yağlanmasını tedavi eder" şeklinde yorumlanmaması gerektiğinin de altını çiziyor.
