Sağlık Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı Sağlıklı Hayata Katkı Fonu, sigaradan şekerli içeceklere, çikolata ve gofret gibi atıştırmalıklara kadar market rafındaki çok sayıda ürünü ilgilendirebilecek yeni bir mali yükü gündeme getirdi
SAĞLIKLI HAYATA KATKI FONU YASALAŞTI MI?
Hazırlanan 25 maddelik kanun teklifi taslağında, paketli tütün ürünlerinden paket başına 20 TL, paketsiz tütünden kilogram başına 100 TL katkı payı alınması öngörülüyor. Taslağın AK Parti grubundaki çalışmaların ardından ekim veya kasım ayında TBMM'ye sunulmasının planlandığı belirtiliyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadı. Bu nedenle “sigaraya 20 TL zam geldi” veya “sigaraya ek vergi getirildi” demek şu aşamada doğru değil.,
Sigaraya 20 TL ek zam mı gelecek?
Taslak mevcut haliyle yasalaşırsa sigara üreticisi veya ithalatçısından paket başına 20 TL Sağlıklı Hayata Katkı Fonu payı alınması planlanıyor.
Bu tutarın tüketici fiyatına aynen yansıtılacağına ilişkin kesinleşmiş bir hüküm bulunmuyor. Ancak üretici açısından yeni bir maliyet yaratacağından, fiyatlara yansıması halinde kamuoyunda tartışılan “sigaraya ek zam” sonucunu doğurabilir.
Yıllık 5,5 milyar paketlik tüketim hesabından hareketle yalnızca sigaradan yaklaşık 110 milyar TL kaynak oluşturulması öngörülüyor.
Şekerli içeceğe ne kadar ek yük geliyor?
Sağlıklı Hayata Katkı Fonu yalnızca sigarayı kapsamıyor.
Haziran ayında ortaya çıkan taslak metne göre şekerli içeceklerde katkı payı, ürünün içerdiği şeker miktarına göre değişiyor.
100 mililitresinde 5-7,5 gram şeker bulunan içecekten 1 TL, 7,5-11 gram arasında şeker bulunandan 2 TL, 11 gram ve üzerinde şeker içeren içecekten ise 5 TL katkı payı öngörülüyor.
Bu formül değişmeden yasalaşırsa özellikle yüksek şekerli içeceklerde maliyet önemli ölçüde artabilir. Ancak bunun raftaki ürüne ne kadar şeker zammı olarak yansıyacağı üretici ve perakendecinin fiyatlama kararına bağlı olacak.
Çikolata ve gofrete yüzde 20 gündemde
Gıda sektörü açısından taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri de atıştırmalıklar.
Taslakta “aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen atıştırmalık gıdalar” için satış fiyatı üzerinden yüzde 20 katkı payı öngörülüyor. Nişasta bazlı şeker içeren bu kapsamdaki ürünlerde ise oran yüzde 40'a çıkıyor.
Ancak burada önemli bir belirsizlik bulunuyor. Çikolata, gofret, bisküvi, kek veya şekerlemenin hangilerinin bu kategoriye gireceğine ilişkin nihai ürün listesi henüz kesinleşmiş değil. Bu nedenle “çikolataya yüzde 20 zam geldi” demek de doğru değil.
Taslak yasalaşır ve bu ürünler kapsama alınırsa üretici veya ithalatçıdan alınacak katkı payının raf fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ayrıca görülecek.
Sağlıklı Hayata Katkı Fonu nedir?
Düzenleme aslında ilk kez bugün ortaya çıkmadı. 4 Haziran 2026'da kamuoyuna yansıyan taslakta sigaradan 20 TL, atıştırmalıklardan yüzde 20 ve şekerli içeceklerden şeker miktarına göre alınması planlanan katkı payları zaten bulunuyordu.
Bugün yeniden gündeme gelen çalışmada yeni aşama, Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı metnin 25 maddelik kanun teklifi taslağı olarak AK Parti grubunda ele alınmasının ve ekim-kasım döneminde Meclis'e taşınmasının planlandığı bilgisinin paylaşılması.
Fondan okul beslenmesi, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele, diş sağlığı, sağlıklı yaşam ve spor projelerinin yanı sıra sigara bırakma hizmetleri ve tütün kaynaklı hastalıklarla mücadele için kaynak sağlanması öngörülüyor.
Dolayısıyla Sağlıklı Hayata Katkı Fonu henüz tüketicinin kasada ödediği yeni bir vergi veya kesinleşmiş zam değil. Ancak mevcut taslak yasalaşırsa sigaradan şekerli içeceklere ve bazı atıştırmalıklara kadar geniş bir ürün grubunda yeni bir maliyet kalemi ortaya çıkacak.
