Hindistan Gıda Güvenliği ve Standartları Kurumu (FSSAI), 30 Haziran 2026’da Red Bull’a kafeinli ürünlerinde kullandığı “energy drink” tanımını bırakması yönünde talimat verdi.
Şirket, kendisine önceden görüş bildirme fırsatı tanınmadığını belirterek 25 Eylül’de Delhi Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.
Red Bull’a göre ürün standardı değiştirilmeden ambalajdaki tanımın kaldırılmasının istenmesi, yatırımları açısından belirsizlik yaratıyordu.
Mahkeme yasağın içeriğine karar vermedi
Dava sürerken önemli bir gelişme yaşandı: Delhi Yüksek Mahkemesi, 29 Eylül’de Red Bull’a verilen talimatı iptal etti. Gerekçe, şirketin açıklaması alınmadan karar verilmesiydi.
Mahkeme, “enerji içeceği” ifadesinin gıda mevzuatına uygun olup olmadığı konusunda hüküm kurmadı; FSSAI’nin usulü izleyerek yeniden karar vermesinin önünü açık bıraktı.
Reuters’a konuşan bir yetkili, kurumun karara itiraz etmeyi planladığını söyledi. Dolayısıyla Hindistan’daki tartışma kapanmış değil.
Uyuşmazlık, Pepsi ve Monster gibi markaların da kullandığı bir ürün tanımını ilgilendiriyor. Hindistan’daki karar küresel anlamda enerji içeceklerinde, “enerji” kelimesinin kullanımına ilişkin bir düzenleme değil. Hindistan'daki karar, ülkeye özgü.
Türkiye’de “enerji içeceği” denilebiliyor mu?
Evet, 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Enerji İçecekleri Tebliği'ne göre, “enerji içeceği” kavramı açıkça tanımlı.
Kafeinle birlikte taurin, inositol veya glukoronolakton içeren belirli aromalı alkolsüz içeceklerin başka bir gıda adıyla piyasaya sunulmasına da izin verilmiyor.
Yani Türkiye’de koşulları sağlayan ürünler için “enerji içeceği” ifadesi yasak değil.
Etikette “enerji verir” denilebiliyor mu
Bu, ambalajda sınırsız bir “enerji verir” vaadinde bulunulabileceği anlamına gelmiyor. Aynı tebliğ, enerji içeceklerinde “enerji” için yapılabilen beslenme beyanlarının kullanılamayacağını söylüyor.
Ürün adının yer alması ile içeceğin tüketiciye belirli bir fayda sağladığının ileri sürülmesi arasındaki ayrım burada başlıyor.
Türkiye’de tebliğ, enerji içeceklerinin 18 yaşından küçüklere satışını yasaklıyor; okul kantinleri, spor tesisleri ve hastanelerde satış ve reklama da izin vermiyor.
Etikette risk grupları, alkolle birlikte tüketim ve günlük tüketim miktarıyla ilgili uyarıların bulunması gerekiyor. Hindistan’daki dava Türkiye’deki bu kuralları değiştirmiyor. Fakat güçlü bir haber sorusu bırakıyor: Tüketici, ambalajdaki ürün adını bir performans vaadi olarak mı okuyor?
