Konya Ticaret Borsası Elektronik Satış Salonu verilerine göre beyaz sert ekmeklik buğdayın ortalama işlem fiyatı, 18 Eylül’de ton başına 18 bin 644 TL iken 23 Eylül’de 20 bin 549 TL’ye ulaştı. Beş günlük artış yaklaşık 1.900 TL/ton, yani yüzde 10,2 oldu.
Bu fiyattan 63 tonluk işlem gerçekleşirken, aynı gün daha yüksek miktarda işlem gören kırmızı sert ekmeklik buğdayın ortalaması 19,25 TL/kg düzeyindeydi.
Karadeniz’deki aksama dünya fiyatlarını yükseltti
Yükseliş yalnızca Türkiye’de görülmüyor. Reuters’ın 23 Eylül tarihli analizine göre Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın Karadeniz’de gemi ve limanlara yönelik saldırılarla ağırlaşması, tahıl sevkiyatını ciddi biçimde yavaşlattı. Chicago buğday vadeli işlemleri hazirandaki düşük seviyelerine göre yüzde 40 yükseldi.
Emtia veri şirketi Kpler, Rusya’nın eylül ayı buğday ihracatının geçen yılki 5 milyon tondan yaklaşık 1 milyon tona gerilemesini bekliyor. Ukrayna’nın ihracatı için de yaklaşık 1 milyon ton tahmin ediliyor. Karadeniz’den ürün alamayan ülkelerin alternatif tedarikçilere yönelmesi, dünya piyasasında fiyat baskısını artırıyor.
Türkiye’nin buğdayı KENDİNE yetmiyor mu?
Ekmeklik buğdayda bir miktar açık olsa da Türkiye'nin toplam buğdayda kendi kendine yeterlilik oranı yüzde 104. Bu rakam, TÜİK’in 2024-2025 dönemi denge tablolarından.
Makarna üretiminde kullanılan durum buğdayında yeterlilik oranı yüzde 202 iken, ekmeklik buğdayı da kapsayan diğer buğday grubunda yüzde 92,3.
Yani “Toplam buğdayımız kendimize yetiyor” cümlesi, ekmeklik buğdaydaki açığı tek başına açıklamıyor. 2025
Öte yandan TÜİK’in ilk tahminine göre 2026 buğday üretiminin, geçen yıla kıyasla yüzde 26,7 artarak yaklaşık 22,8 milyon tona çıkması bekleniyor.
Bu henüz kesinleşmiş üretim rakamı değil. Hasadın miktarı kadar buğdayın niteliği, piyasaya hangi fiyatla çıktığı ve un sanayisinin talebi de ekmek maliyetini belirleyecek.
Ekmek zammı kesin mi?
Hayır. TMO’nun 2026 için açıkladığı ikinci grup ekmeklik buğday alım fiyatı ton başına 16 bin 500 TL.
Konya’daki 20 bin 549 TL ise farklı nitelikteki bir buğdayın, belirli bir gündeki borsa işlem ortalaması.
Buğday fiyatının kalıcı biçimde yükselmesi un maliyetini, un maliyeti de fırınların zam talebini etkileyebilir.
Fakat ekmeğin fiyatında enerji, işçilik, kira ve dağıtım giderleri de rol oynuyor. Üstelik ekmek ve simit için yeni fiyat tarifesi belirli bir onay sürecinden geçiyor.
