Hafif Bilişsel Bozukluk (MCI), tedavi edilmediğinde demansa ilerleyebilen erken evre bilişsel gerileme olarak tanımlanıyor. Son yıllarda yapılan epidemiyolojik çalışmalar, obezite ve kardiyometabolik bozuklukların bilişsel performans kaybı ve nörodejeneratif hastalık riskiyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre aşırı kilo; bağırsak mikrobiyomunun bozulması, kronik düşük dereceli inflamasyon, insülin direnci ve kan-beyin bariyeri bütünlüğünün zayıflaması gibi birçok mekanizma üzerinden beyin fonksiyonlarını etkileyebiliyor. Bu nedenle metabolik sağlığın korunması, Alzheimer gibi hastalıklar açısından değiştirilebilir bir risk faktörü olarak görülüyor.
Polifenol Açısından Zengin Meyveler Beyni Nasıl Etkiliyor?
Araştırma, Nutrients dergisinde yayımlandı. Çalışmada özellikle flavonoid ve antosiyanin içeriği yüksek meyvelerin metabolik ve nörolojik etkileri değerlendirildi.
Polifenoller:
- Oksidatif stresi azaltabiliyor
- Enflamatuar sinyalleri baskılayabiliyor
- İnsülin duyarlılığını artırabiliyor
- Leptin seviyelerini düzenleyebiliyor
- Lipid metabolizmasını iyileştirebiliyor
Bu etkilerin, obezite kaynaklı metabolik bozulmanın beyin üzerindeki olumsuz sonuçlarını hafifletebileceği düşünülüyor.
Hangi Meyveler İncelendi?
Sistematik incelemede 12 çalışma değerlendirmeye alındı. Müdahalelerde en sık kullanılan meyveler şunlar oldu; yaban mersini çilek, ahududu ve üzüm. Bu meyveler bütün gıda, içecek ya da özüt formunda tüketildi. Bazı çalışmalarda üç yıla kadar takip süresi bulundu.
Örneğin yaklaşık 25 gram dondurularak kurutulmuş yaban mersini tozu takviyesi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi’nde (AVLT) tanıma belleğini iyileştirdi ve yemek sonrası glikoz ile insülin yanıtlarında olumlu değişiklik sağladı.
Bağırsak-Beyin Ekseni nasıl işliyor?
Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri de bağırsak-beyin eksenine ilişkin veriler oldu. Antosiyaninlerin bağırsak mikrobiyotasını modüle ettiği ve özellikle Akkermansia muciniphila gibi faydalı bakterilerin artışıyla ilişkili olabileceği bildirildi.
Kısa zincirli yağ asitleri (SCFA’lar) gibi mikrobiyal metabolitlerin, sistemik inflamasyonu azaltabileceği, nöral sinyal yollarını etkileyebileceği, dopamin, serotonin ve GABA üretimini modüle edebileceği belirtildi. Bu mekanizmalar, hafıza ve ruh hali üzerinde olumlu etkilerle ilişkilendiriliyor.
