Aşırı sodyum alımı; yüksek tansiyon, kalp krizi, inme, böbrek hastalıkları ve bunama riskini artıran en önemli beslenme faktörleri arasında yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkinlerin günlük sodyum tüketiminin 2.000 mg’ın altında olması gerektiğini vurgularken, Dünya genelinde yetişkinlerin ortalama günlük sodyum alımı yaklaşık 4 bin 310 mg.
Amerikan Kalp Birliği’nin bilimsel yayını Hypertension dergisinde yayımlanan yeni araştırmalar, tüketicilerden herhangi bir davranış değişikliği talep etmeden, gıda ürünlerinin yeniden formüle edilmesiyle büyük sağlık kazanımları elde edilebileceğini gösteriyor.
Fransa Örneği: Ekmekte Tuz Azaltımı Sessizce Hayat Kurtarıyor
Fransız araştırmacılar, hükümet ile ekmek üreticileri arasında yapılan gönüllü bir anlaşmanın etkilerini modelledi. Bu anlaşma kapsamında baget ve diğer ekmek türlerindeki tuz oranının düşürülmesi hedeflendi.
Ekmek, Fransa’da günlük tuz tüketiminin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor. 2023 itibarıyla ülkedeki ekmeklerin büyük bölümü yeni sodyum standartlarını karşılarken, bu durum tüketici alışkanlıklarında fark edilir bir değişim yaratmadı.
Araştırmaya göre; kişi başına günlük tuz tüketimi 0,35 gram azaldı, yıllık ölümler yüzde 0,18 oranında düştü. İskemik kalp hastalığı ve felç nedeniyle hastaneye yatışlarda anlamlı azalma görüldü.
Çalışmanın baş yazarı Dr. Clémence Grave, bu yaklaşımın gücünü şu sözlerle özetledi: “Bu önlem bireysel davranış değişikliği gerektirmiyor. Daha sağlıklı bir gıda ortamı varsayılan hale geliyor ve insanlar bunun farkına bile varmıyor.”
İngiltere'de Paketli Gıdalar Mercek Altında
İkinci çalışma ise İngiltere'de, hükümetin 2024 yılı için belirlediği tuz azaltma hedeflerinin tam olarak uygulanması halinde ortaya çıkabilecek etkileri inceledi. Program kapsamında; 84 paketlenmiş gıda kategorisi, 24 paket servis ve yiyecek hizmeti kategorisi için sodyum hedefleri belirlendi.
Araştırmaya göre hedeflere tam uyum sağlanması durumunda; günlük tuz tüketimi yüzde 17,5 azalacak, 20 yılda yaklaşık 103 bin kalp hastalığı vakası önlenecek, yaklaşık 25 bin felç vakası engellenecek. Oxford Üniversitesi’nden araştırmacı Dr. Lauren Bandy, gıda sektörünün hâlâ önemli bir iyileştirme potansiyeline sahip olduğunu belirtti.
Uzmanlar Uyarıyor: Küçük Değişiklikler, Büyük Etki
Amerikan Kalp Birliği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji Yüksek Tansiyon Kılavuzu’nun 2025 yılı başkanı Dr. Daniel W. Jones, ulusal yeniden formülasyon stratejilerinin önemine dikkat çekti. “Bireylerdeki küçük kan basıncı düşüşleri, nüfus genelinde çok büyük sağlık kazanımlarına dönüşebilir.” Uzmanlara göre, sodyum alımının büyük kısmının ticari olarak hazırlanan gıdalardan geldiği ülkelerde bu tür politikalar, kalp-damar hastalıklarıyla mücadelede kritik rol oynuyor.
