Türkiye’den Avrupa’ya gönderilen biberlerde kısa aralıklarla aynı pestisit etken maddesinin yasal sınırın üzerinde tespit edilmesi Avrupa Birliği’nin Hızlı Alarm Sistemi RASFF kayıtlarına yansıdı.
İlk numune 6 Eylül 2026 tarihinde alındı. Analizde biberde 0,219 ± 0,110 mg/kg acetamiprid tespit edildi. Ürün için belirlenen maksimum kalıntı limiti ise 0,09 mg/kg.
Merkez ölçüm değeri esas alındığında biberdeki acetamiprid miktarı yasal limitin yaklaşık 2,4 katına karşılık geliyor.
Ancak bundan yalnızca iki gün sonra, 8 Eylül'de, Bulgaristan sınırında kontrol edilen Türkiye menşeli başka bir biber sevkiyatında acetamiprid miktarı daha da yüksek çıktı.
Bu kez laboratuvar sonucu 0,437 ± 0,219 mg/kg olarak kaydedildi. Aynı 0,09 mg/kg'lık maksimum kalıntı limitiyle karşılaştırıldığında merkez ölçüm değeri limitin yaklaşık 4,9 katına ulaşıyor.
Her iki sevkiyatın da Bulgaristan sınırından Avrupa Birliği pazarına girişine izin verilmedi ve ürünler için imha kararı alındı.
Acetamiprid nedir?
Acetamiprid, tarımda zararlı böceklerle mücadelede kullanılan neonikotinoid grubu bir insektisit. Bu gruptaki pestisitler böceklerin sinir sistemindeki nikotinik asetilkolin reseptörleri üzerinde etkili oluyor.
Acetamipridin insan sağlığı açısından değerlendirilmesinde de özellikle sinir sistemi ve gelişimsel nörotoksisite konusu uzun süredir inceleniyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi EFSA, acetamipridin gelişmekte olan sinir sistemi üzerindeki etkileri mercek altına alınmış; deneysel veriler maddenin nöronların ve öğrenme-hafıza gibi işlevlerle bağlantılı beyin yapılarının gelişimini olumsuz etkileyebileceğine işaret etmişti.
Üç gün içinde iki ayrı biber sevkiyatı
İki bildirimi dikkat çekici hale getiren nokta ise yalnızca limit aşılması değil. Aynı ülkeden gönderilen aynı üründe, birkaç gün içinde yapılan iki ayrı sınır kontrolünde aynı etken madde yasal limitin üzerinde tespit edildi.
6 Eylül tarihli ilk analizde 0,219 mg/kg olan merkez değer, 8 Eylül tarihli ikinci analizde 0,437 mg/kg'a çıktı. İkinci biber sevkiyatında ölçülen acetamiprid miktarı ilk sevkiyattakinin yaklaşık iki katı.
MRL, pestisitin tarımsal kullanımının mevzuata uygunluğunu denetlemek için belirlenen yasal sınır. Sağlık riski değerlendirmesinde tüketilen miktar, kişinin vücut ağırlığı, akut ve uzun dönem maruziyet ile toksikolojik referans değerler ayrıca dikkate alınıyor.
Buna karşın üç gün içinde iki farklı Türkiye menşeli biber sevkiyatında aynı pestisitin maksimum kalıntı limitini aşması ve her iki sevkiyat için de imha kararı verilmesi, biberde acetamiprid kullanımını yeniden gündeme taşıdı.
