Avrupa Birliği Hızlı Uyarı Sistemi RASFF, 26 Kasım 2025 tarihinde Türkiye’de üretilen ve İngiltere üzerinden İrlanda’ya gönderilen “Original Gourmet Lolipop (çeşitli aromalar)” ürünlerinde yasaklı renklendirici titanyum dioksit (E171) tespit edildiğini duyurdu.
Sınırda yapılan resmi kontrolde E171’in renklendirici olarak kullanıldığı belirlenirken, ürünlerin İrlanda’da dağıtımına izin verilmedi.
Yasaklı BOYA NASIL kullanıLIYOR
Bu bildirim, kansere yol açma riski nedeniyle Avrupa Birliği ve Türkiye'nin gıdada kullanımını yasakladığı titanyum dioksitin, Türkiye'deki kullanımına ilişkin soru işaretlerine neden oldu.
Titanyum dioksit ABD ve İngiltere'de yasaklı değil
RASFF bildirimini haberleştirmemizin ardından Gıda Bülteni'ne ulaşan Original Gourmet Global Başkan Yardımcısı Seçkin Gavcar, İrlanda'ya giden ürünün aslında İngiltere için üretildiğini ve İngiltere'nin gıda regülasyonlarında, titanyum dioksitin yasaklı madde olmadığı bilgisini paylaştı.
"TÜRKİYE'DEKİ ÜRÜNLERDE e-171 yok"
40 yıllık ABD'li bir firma olan Original Gorumet'in Türkiye'de tüm dünya için üretim yaptığını ve her üretimde o ülkedeki düzenlemelere uygun formülasyonların kullanıldığını aktaran Gavcar, "Türkiye'den İrlanda'ya doğrudan satış yaptığımız ve bize geri gönderilen bir ürün söz konusu değil. Titanyum dioksitin yasaklı olmadığı ülkeler için de üretim yapıyoruz ve bu ürün İngiltere'ye gönderilmiş. Orada da bayimiz ürünü İrlanda'ya ihraç etmek istemiş. Oysa bizim İrlanda için ürettiğimiz ürünlerde, o ülkenin düzenlemelerinden dolayı titanyum dioksit kullanımımız söz konusu değil.
Türkiye için ürettiğimiz şekerlemelerde, titanyum dioksit kullanımına bakanlık yasaklama kararını yayınlamadan 6 ay önce son vermiştik. Sadece titanyum dioksit değil, mesela azo renkleri de kullanmayız. Karmin kullanılmaz ve ürün verdiğimiz zincir marketler tarafından da içeriklerimiz düzenli olarak denetlenir" bilgilerini paylaştı.
Titanyum dioksit E171 nedir ve neden yasaklandı?
Titanyum dioksit (TiO₂), yıllarca şekerlemelerden çikolataya, sakızdan soslara kadar birçok gıdada beyazlatıcı ve opaklaştırıcı renklendirici olarak kullanıldı.
Ancak bu madde, nanopartiküller içerdiği için sindirim sistemi bariyerlerini aşabiliyor ve vücutta birikebiliyor.
Hücre hasarına neden olabilir
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), 2021’de yayımladığı raporda: E171’in DNA kırılmalarına ve kromozom hasarına yol açabileceğini, genotoksisite riskinin göz ardı edilemeyeceğini ve bu nedenle gıda katkı maddesi olarak güvenli kabul edilemeyeceğini bildirdi.
Bu değerlendirme üzerine Avrupa Komisyonu, E171’in tüm gıdalarda kullanımını yasakladı. Yasak 2022’de yürürlüğe girdi ve bugün AB ülkelerinde titanyum dioksit içeren hiçbir gıdanın satılması yasaya uygun değil.
Hangi ürünlerde kullanılıyor?
E171 sadece gıdalarda değil: boyalar, ilaç kaplamaları, kozmetik ürünler, diş macunları gibi birçok üründe de kullanılıyor. Ancak gıdalarda kullanımı hem Türkiye hem de AB’de tamamen yasak durumda.
Titanyum dioksitin sağlık riskleri neler?
Bilimsel raporlara göre titanyum dioksit nanopartikülleri, sindirim sisteminde emilerek karaciğer, akciğer ve lenf sistemine ulaşabilir, hücrelerde DNA hasarına, kromozom kırılmalarına yol açabilir.
Titanyum dioksite uzun süreli maruziyette kanser riskini artırabileceğine dair bulgular mevcut. Ayrıca E 171 bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler gösterebilir.
