Türkiye'den Avrupa'ya gönderilen baharatlarda yeni bir gıda güvenliği skandalı ortaya çıktı. Almanya'da yapılan resmî denetimlerde Türk menşeli öğütülmüş sumakta gıda üretiminde kullanılması yasaklanan iki tehlikeli boya maddesi bulundu.
Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi'nde (RASFF) ciddi risk olarak sınıflandırılan bildirimde, Sudan I ve Sudan IV adlı sentetik boyaların varlığına dikkat çekildi.
Almanya'da 20 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan tüketici uyarısıyla, Ikleel Algabal marka 200 gramlık öğütülmüş sumaklar piyasadan geri çağrıldı.
Sumakta dört ayrı boya maddesi tespit edildi
Almanya'daki laboratuvar incelemesinde Sudan I ve Sudan IV'ün yanı sıra Azorubin (E122) ve Koşinil Kırmızısı A (E124) adlı iki renklendirici daha saptandı.
RASFF kayıtlarına göre analiz edilen sumağın kilogramında, 534,5 mikrogram Sudan I ve 114,2 mikrogram/kg Sudan IV boya kalıntısı bulundu. Üründe E122 ve E124 kodlu gıda boyaları da tespit edildi.
Sudan I ve Sudan IV, gıda boyası olarak kullanımına izin verilmeyen sentetik azo boyaları arasında bulunuyor. Alman yetkililer, söz konusu sumakların tüketilmemesi gerektiğini bildirdi.
Sudan boyaları neden kanser riski taşıyor?
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) bilimsel değerlendirmelerine göre Sudan I'in genetik materyale zarar verebildiğini ve deney hayvanlarında kanserojen etki gösterdiğini ortaya koyan bulgular bulunuyor.
Sudan IV için de kimyasal yapısı ve toksikolojik veriler nedeniyle genotoksik ve kanserojen etki potansiyeli üzerinde duruluyor.
SUMAKTA TEKSTİL BOYASI KULLANMIŞLAR
Bu maddeler, vücutta parçalandıklarında sağlığa zararlı aromatik aminler oluşturabiliyor.
Sudan boyaları normalde plastik, tekstil, boya ve çeşitli endüstriyel ürünlerde renklendirici olarak kullanılıyor.
Markanın arkasından Mersin'deki şirket çıktı
Gıda Bülteni'nin yaptığı incelemede, Almanya'da geri çağrılan sumakta adı geçen ME TRADE INTL Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Mersin'in Yenişehir ilçesinde kayıtlı olduğu belirlendi.
Şirketin 2025 WorldFood İstanbul fuar kataloğunda da yer aldığı ve Ikleel Algabal markasını Türkiye menşeli marka olarak tanıttığı görüldü.
Mersin merkezli şirketin farklı ülkelere yönelik ürün markalarıyla faaliyet gösterdiği anlaşılıyor.
Arapça yazıların da bulunduğu ambalajlarla satışa sunulan sumak için Almanya'daki yetkililer geri çağırma kararı verirken, ürünün Türkiye'deki satış ve dağıtım durumuna ilişkin ayrıca bir açıklamaya ulaşılamadı.
Türkiye'de de dört ayda 5 farklı sumakta yasaklı boya
Almanya'daki son tespit, Türkiye'de sumaklarda yapılan tağşişleri yeniden gündeme getirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 18 Haziran ile 23 Eylül 2026 tarihleri arasında açıkladığı listelerde, beş farklı işletmenin sumak ürününde gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildi.
Bakanlığın ifşa ettiği ürünler şöyle:
| Duyuru tarihi | Marka | İl |
|---|---|---|
| 23 Eylül 2026 | Değirmen Tarsus | Mersin |
| 20 Ağustos 2026 | Kayar Baharat | Gaziantep |
| 30 Temmuz 2026 | Gimsaş | Ankara |
| 18 Haziran 2026 | Aladeep | Gaziantep |
| 18 Haziran 2026 | Erbalcı Baharat | Gaziantep |
Beş kaydın üçü Gaziantep, biri Mersin, biri Ankara merkezli işletmelere ait.
Bakanlığın bu kayıtlardaki uygunsuzluk açıklaması "Gıdada Kullanımına İzin Verilmeyen Boya Tespiti" şeklinde. Ancak kamuoyuna açıklanan listede boyaların kimyasal türleri belirtilmiyor.
Almanya'daki son vakada ise boya maddelerinin Sudan I ve Sudan IV olduğu laboratuvar analizleriyle açıkça ortaya konuldu.
Sumakta boya hilesi nasıl anlaşılır?
Sumak doğal olarak kırmızı, bordo ve kahverengiye yaklaşan tonlarda bulunabilen bir baharat. Ancak yalnızca renginden hareketle boyalı olup olmadığını kesin olarak anlamak mümkün değil.
Bazı üreticilerin baharatın rengini daha çekici göstermek amacıyla izin verilmeyen renklendiriciler kullanması, tüketicilerin sağlığını riske atabiliyor.
Yasaklı boya maddelerinin kesin tespiti laboratuvar analizleriyle yapılabiliyor.
