İklim değişikliği, kuraklık ve hastalıklar nedeniyle kakao üretiminde yaşanan sorunlar, çikolata sektöründe yeni teknolojilere kapı açıyor. ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Galy, kakao ağacı yetiştirmeden çikolatanın temel bileşenlerinden biri olan kakao tozunu üretmeyi başardı.
Galy'nin kurucusu ve CEO'su Luciano Bueno, ABD basınına verdiği röportajda, hücre kültürü teknolojisiyle geliştirilen kakaonun WunderHaus markası altında ticari kullanıma sunulacağını açıkladı.
Bill Gates ve Sam Altman'ın desteklediği şirket
2019 yılında Luciano Bueno ve Paula Elbl tarafından kurulan Galy, başlangıçta laboratuvar ortamında pamuk üretimiyle tanındı.
Şirketin yatırımcıları arasında Bill Gates'in kurduğu Breakthrough Energy Ventures yatırım fonu ve OpenAI CEO'su Sam Altman da bulunuyor.
Galy, 2024 yılında gerçekleştirdiği yatırım turunda 33 milyon dolar finansman sağlamıştı. Şimdi ise pamuk üretiminde geliştirdiği hücre kültürü teknolojisini gıda sektörüne taşıyor.
Bill Gates daha önce laboratuvarda et üretimine de yatırım yapmıştı
Microsoft'un kurucusu Bill Gates'in laboratuvarda gıda üretimine yönelik yatırımları çikolatayla sınırlı değil. Gates, 2017 yılında hayvan hücrelerinden et üreten Memphis Meats adlı ABD'li şirkete yatırım yapan isimler arasında yer aldı. Richard Branson ve tarım devi Cargill'in de katıldığı finansman turunda şirket 17 milyon dolar toplamıştı.
Daha sonra UPSIDE Foods adını alan şirket, laboratuvar ortamında hayvan hücrelerini çoğaltarak sığır, tavuk ve ördek eti üretimine yönelik teknolojiler geliştirdi. Gates, şirketin 2022 yılındaki 400 milyon dolarlık yatırım turunda da yatırımcılar arasında bulunuyordu.
Kakao ağacı olmadan çikolata nasıl üretiliyor?
Galy'nin geliştirdiği yöntemde, kakao çekirdeğinden alınan küçük bir doku örneğinin hücreleri kontrollü koşullarda çoğaltılıyor.
Bu hücreler, büyük fermantasyon tanklarına benzeyen biyoreaktörlerde yetiştiriliyor. Elde edilen hücresel kütle daha sonra geleneksel kakaoya benzer şekilde fermente ediliyor, kavruluyor ve öğütülerek kakao tozuna dönüştürülüyor.
Böylece kakao hammaddesinin bir bölümü, yeni kakao ağaçları yetiştirmeye ve hasat dönemlerini beklemeye gerek kalmadan üretilebiliyor.
Ancak WunderHaus çikolataları şimdilik tamamen laboratuvarda üretilmiş kakaodan oluşmuyor. Şirket, hücre kültürü kakaosunu geleneksel yöntemlerle yetiştirilen kakaodan elde edilen bileşenlerle birlikte kullanıyor.
İlk çikolatalar aralık ayında restoranlarda
Galy'nin yeni markası WunderHaus'un ilk ticari uygulaması, aralık ayında Boston'daki Troquet on South restoranında gerçekleştirilecek.
Restoranda hücre kültürü kakaosu içeren çikolatalar tatlılarda ve farklı yemeklerde kullanılacak. Şirket, oteller, pastaneler ve profesyonel çikolata üreticileriyle de görüşmeler yürütüyor.
WunderHaus'un ilk ürünleri kuvertür ve pastacılık çikolatalarından oluşacak. Şirketin şimdilik süpermarketlerde perakende satış planı bulunmuyor.
Laboratuvar kakaosu neden geliştiriliyor?
Geleneksel kakao üretimi, özellikle Batı Afrika'daki üretici ülkelerde kuraklık, aşırı sıcaklık ve bitki hastalıklarından olumsuz etkileniyor.
2024 yılında küresel kakao stokları son on yılın en düşük seviyelerine gerilerken fiyatlar rekor kırmıştı. Bu gelişmeler, çikolata üreticilerini alternatif kakao kaynaklarına yöneltti.
Galy, kontrollü ortamda kakao üretiminin iklim koşullarına ve hasat dönemlerine bağımlılığı azaltabileceğini savunuyor.
Şirketin ön hesaplamalarına göre hücre kültürü teknolojisi, geleneksel tarıma kıyasla kaynak kullanımında önemli tasarruf sağlayabilir. Ancak kakao üretimine ilişkin kapsamlı yaşam döngüsü analizi henüz tamamlanmadı.
Laboratuvar çikolatasına FDA onayı verildi mi?
Galy, hücre kültürüyle ürettiği kakao tozunun güvenliğine ilişkin kendi GRAS (Generally Recognized as Safe) değerlendirmesini tamamladığını ve Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) bildirim yaptığını açıkladı.
Şirket, FDA'dan değerlendirmesine itiraz edilmediğini belirten bir yanıt almayı hedefliyor. Ancak mevcut açıklama, FDA'nın ürüne nihai onay verdiği anlamına gelmiyor.
Galy, 2027 yılında Birleşik Arap Emirlikleri pazarına girmeyi, 2027–2028 döneminde ise Avrupa Birliği'nde yeni gıda izni için başvuru yapmayı değerlendiriyor.
Gıda sektöründe bitki hücrelerinden kakao üretimi üzerinde çalışan tek şirket Galy değil. California Cultured, Food Brewer ve Celleste Bio gibi girişimler de benzer teknolojiler geliştiriyor.
