Yaz aylarında piknik, plaj, yolculuk ve açık hava etkinliklerinin artmasıyla birlikte gıda güvenliği de yeniden gündeme geldi. Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Nevzat Artık, özellikle sıcak havalarda yapılan küçük hataların ciddi gıda zehirlenmelerine yol açabileceği uyarısında bulundu.
32 derecenin üzerinde kritik süre 1 saat
Gıda güvenliğinde uzun yıllardır uygulanan "2 saat kuralı", hava sıcaklığı 32 derecenin üzerine çıktığında değişiyor.
Prof. Dr. Nevzat Artık'a göre otomobil içinde, piknik alanlarında, plajlarda ve açık havada sıcaklığın 32 dereceyi aştığı koşullarda kolay bozulan gıdaların güvenli bekleme süresi yalnızca 1 saat.
Bu sürenin sonunda dışarıda kalan; Et ve tavuk ürünleri, balık ve deniz ürünleri, yumurta, süt ve süt ürünleri, pişmiş yemekler, kesilmiş meyveler yeniden buzdolabına konulsa bile güvenli kabul edilmiyor.
Kötü kokmaması güvenli olduğu anlamına gelmiyor
Gıda zehirlenmelerinin en büyük nedenlerinden biri de tüketicilerin görünüşe aldanması.
Prof. Dr. Artık, Salmonella, Listeria ve E. coli gibi hastalık yapıcı bakterilerin çoğu zaman gıdada kötü koku, renk değişikliği veya bozulma belirtisi oluşturmadığını vurguladı.
Yani görünüşü normal olan bir yiyecek, milyonlarca zararlı bakteri içerebilir.
En büyük hata: Alışverişten sonra ürünleri arabada unutmak
Uzmanların en sık karşılaştığı hatalardan biri de market alışverişinden sonra soğuk ürünlerin uzun süre araçta bekletilmesi.
Özellikle yaz aylarında park halindeki otomobillerin iç sıcaklığı kısa sürede 50-60 derecelere kadar çıkabiliyor.
Bu nedenle; Market alışverişi günün son işi olmalı. Soğuk ürünler mümkün olan en kısa sürede buzdolabına ulaştırılmalı. Gerekirse soğuk taşıma çantası kullanılmalı. Artan yemekler büyük tencerede bekletilmemeli.
Yemek piştikten sonra yapılan yanlış uygulamalar da risk oluşturuyor. Uzmanlara göre büyük tencerelerde saatlerce soğumaya bırakılan yemeklerde bakteriler hızla çoğalabiliyor.
Bunun yerine artan yemeklerin küçük ve sığ kaplara bölünerek kısa sürede buzdolabına kaldırılması öneriliyor.
Yeniden ısıtılırken ise yalnızca üst kısmın değil, yemeğin tamamının yeterli sıcaklığa ulaşması gerekiyor.
Tadına bakarak kontrol etmeyin
Prof. Dr. Nevzat Artık'ın dikkat çektiği bir diğer önemli nokta ise "tadına bakma" alışkanlığı.
Ne kadar süre dışarıda kaldığından emin olunamayan bir gıdanın güvenli olup olmadığı tadına bakılarak anlaşılamaz.
Şüphe duyulan ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini belirten Artık, özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde gıda kaynaklı enfeksiyonların daha ağır seyredebildiğini hatırlattı.
Yazın gıda güvenliğinde altın kural
Uzmanlara göre yaz aylarında gıda güvenliğinin temel kuralı oldukça basit: Zamanı ve sıcaklığı doğru yönetmek.
Özellikle hava sıcaklığının 32 derecenin üzerine çıktığı günlerde, kolay bozulan gıdalar 1 saatten fazla dışarıda bekletilmemeli.
Görünüşü normal olsa bile bu süreyi aşan ürünler yeniden soğutulup tüketilmemeli. Çünkü bazen gıda zehirlenmesine neden olmak için yalnızca 1 saatlik bir ihmal yeterli olabiliyor.
