Türkiye Bilimler Akademisi öncülüğünde Mersin Üniversitesi’nde düzenlenen sempozyumda paylaşılan bilimsel bulgular, pestisit kullanımının tarımda kaçınılmaz olduğunu ancak mevcut kullanım biçiminin ciddi riskler barındırdığını gösterdi.
Gıdada pestisit gerçeği: kalıntı yaygın
Araştırmalara göre gıdalarda pestisit kalıntısı yaygın ve bazı ürünlerde yasal limitlerin aşılması söz konusu.
İhracatta itibar kaybı riski
Türkiye’de pestisit kullanımının son yıllarda arttığına dikkat çekilirken, Avrupa Birliği’ne yapılan ihracatta kalıntı nedeniyle alınan bildirimlerin ekonomik ve itibar açısından kayıp yarattığı vurgulandı. Uzmanlar, bu durumun oran olarak düşük olsa bile ülke imajı açısından kritik olduğunu belirtiyor.
Pestisitlerin sadece küçük kısmı hedefe ulaşıyor
Sempozyumda dikkat çeken en çarpıcı bulgulardan biri ise verimlilik sorunu oldu. Kullanılan pestisitlerin yalnızca sınırlı bir kısmı hedef zararlılara ulaşırken, büyük bölümü çevreye yayılıyor. Bu durum hem çevresel kirlilik hem de gıda güvenliği riski oluşturuyor.
PESTİSİTLERİN Sağlık etkileri: kanser ve hormon bozuklukları
Bilimsel değerlendirmelere göre pestisit maruziyeti, endokrin (hormonal) bozukluklar, nörolojik hastalıklar, üreme problemleri, kanser riski ile ilişkilendiriliyor.
Bu etkilerin özellikle çocuklar, hamileler ve yaşlılar gibi hassas gruplarda daha belirgin olduğu ifade ediliyor.
PESTİSİTLER NEDENİYLE Toprak, su ve hava kirleniyor
Pestisitlerin yalnızca gıdada değil, çevrede de kalıcı etkiler bıraktığı belirtiliyor. Toprak, su ve hava arasında taşınan bu kimyasallar, zamanla besin zincirine girerek biyoçeşitlilik kaybına ve ekosistem dengesinin bozulmasına neden oluyor.
Çözüm: tamamen yasak değil, kontrollü kullanım
Sempozyumun en kritik sonuçlarından biri ise pestisitlerin tamamen ortadan kaldırılamayacağı gerçeği oldu.
Ancak risklerin azaltılması için, doğru doz ve zamanlama, hasat aralığına uyum izlenebilirlik sistemlerinin güçlendirilmesi gibi önlemlerin şart olduğu vurgulandı.
PESTİSİT KULLANIMI NASIL AZALTILIR
Sempozyumun sonuç bildirgesine göre, pestisit kullanımını azaltmada yeni teknoloji ve biyolojik yöntemler öne çıkıyor. Raporda, gelecekte pestisit riskini azaltmak için; biyopestisitler
yapay zekâ destekli tarım, sensör ve drone teknolojileri gibi çözümlerin kritik rol oynayacağı belirtiliyor.
Ayrıca kimyasal kullanımını azaltan Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) yaklaşımının yaygınlaştırılması öneriliyor.
