Türkiye’den Bulgaristan’a ihraç edilen taze nar partileri, Avrupa Birliği sınırında pestisit kalıntıları nedeniyle reddedildi. Bildirimlerde, bazı partilerde kalıntı seviyelerinin yasal sınırın yaklaşık 30 katına ulaştığı görüldü.
Son iki gün içinde peş peşe gelen sınır reddi kararları, hem ihracat güvenliği hem de tüketici sağlığı açısından yeni soru işaretleri doğurdu.
İki günde iki sınır reddi
Türkiye menşeli narlarda şu kalıntılar tespit edildi:
Imazalil: 0,247 ± 0,124 mg/kg
AB limiti: 0,01 mg/kg
Prochloraz: 0,928 ± 0,464 mg/kg
AB limiti: 0,03 mg/kg
Prochloraz kalıntısı yasal sınırın yaklaşık 30 katı seviyesinde çıktı. Parti için imha kararı verildi.
Bir gün önce bildirilen başka bir partide ise:
Prochloraz: 0,970 ± 0,485 mg/kg
AB limiti: 0,03 mg/kg
Imazalil: 0,313 ± 0,157 mg/kg
AB limiti: 0,01 mg/kg
Bu parti ise geri gönderildi.
Imazalil nedir? Nerelerde kullanılıyor?
Imazalil, meyvelerin çürümesini geciktirmek için özellikle “mumlama” olarak bilinen işlemde kullanılan bir fungisittir. Mandalina, portakal ve limon gibi turunçgillerde yaygın olarak kullanıldığı gibi nar, elma ve armutta da kullanılabiliyor.
Türkiye’de ve Avrupa Birliği’nde kullanımı yasak değildir; ancak tolere edilebilir maksimum kalıntı limitleri bulunur. Bu limitler meyvenin dış kabuğu için geçerlidir. Meyvenin iç kısmında tespit edilmesi ise mevzuata aykırıdır.
Sağlık riskleri neler?
Bilimsel çalışmalarda imazalil maruziyeti şu risklerle ilişkilendiriliyor: Endokrin (hormon) sistemini etkileyebileceği, Karaciğer ve böbrek üzerinde toksik etkiler, Uzun süreli ve yüksek maruziyette kanser riski tartışmaları, Gelişim çağındaki çocuklarda daha yüksek hassasiyet.
NAR VE PESTİSİT KAYNAKLI ÖLÜM
2022 yılında Adana’da 4 yaşındaki Saliha’nın nar yedikten sonra zehirlenerek hayatını kaybetmesi kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. O dönemde nar üzerindeki çürüme önleyici kimyasallar, özellikle imazalil, baş şüpheliler arasında gösterilmişti. Aynı dönemde Türkiye’den AB’ye gönderilen bir nar partisinde limitin 95 katı imazalil tespit edildiği bildirilmişti.
Prochloraz da endokrin bozucu
Prochloraz ise bir başka fungisit etken maddesi. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) değerlendirmelerinde: Üreme sistemi üzerinde olası etkiler, Endokrin bozucu özellikler, Karaciğer toksisitesi, Uzun süreli maruziyette potansiyel kanser riski gibi başlıklar tartışma konusu olmuştu. Bu nedenle AB’de kullanım ve kalıntı limitleri sıkı şekilde düzenleniyor.
Nar sağlık deposu
Nar; yüksek antioksidan içeriği, özellikle punikalagin ve antosiyaninler sayesinde: Kalp-damar sağlığını destekleyici, Anti-inflamatuar etkili, Bağışıklık sistemini güçlendirici, hücre hasarına karşı koruyucu özellikleriyle biliniyor. Nar, C vitamini, potasyum ve lif açısından da zengin bir meyve.
