Avrupa Birliği Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi’ne (RASFF) 9 Mart 2026 tarihinde girilen bildirim, Türkiye’den Bulgaristan’a gönderilen taze narlarda ciddi bir pestisit kalıntısı sorunu olduğunu ortaya koydu.
NARLARIMIZ İÇİN İMHA KARARI
Bulgaristan sınır kontrollerinde yapılan analizlerde, birden fazla pestisit etken maddesinin maksimum kalıntı limitlerinin (MRL) üzerinde olduğu tespit edildi. Uygunsuz bulunan ürünler için “imha” kararı verildi.
YASAKLANMASI TALEP EDİLEN KİMYASALLAR NARDA
11 Mart 2026 tarihli analiz sonuçlarına göre narda tespit edilen pestisitler ve değerleri şöyle:
Pyraclostrobin (piraklostrobin): 0,058 mg/kg (limit: 0,02 mg/kg)
Pyrimethanil (pirimetanil): 0,026 mg/kg (limit: 0,01 mg/kg)
Sulfoxaflor: 0,030 mg/kg (limit: 0,01 mg/kg)
Malathion: 0,057 mg/kg (limit: 0,02 mg/kg)
Pyriproxyfen (piriproksifen): 0,072 mg/kg (limit: 0,01 mg/kg)
Analiz sonuçları, bazı pestisitlerde limitin birkaç kat aşıldığını ortaya koydu. Özellikle piriproksifen ve piraklostrobin kalıntılarındaki yüksek seviyeler dikkat çekti.
Narlarda saptanan tarım zehirleri arasında, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “son derece tehlikeli”, “yüksek seviyede tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlenen malathion gibi kimyasllar da var.
Pestisit kalıntısı ne anlama geliyor?
Pestisitler, tarımda zararlı organizmalarla mücadele amacıyla kullanılan kimyasallar. Ancak bu maddelerin hasat öncesi bekleme süresine uyulmadan veya yüksek dozda kullanılması, ürün üzerinde kalıntı bırakmasına neden oluyor.
Avrupa Birliği mevzuatına göre her pestisit için belirlenmiş maksimum kalıntı limitleri bulunuyor. Bu limitlerin aşılması durumunda ürünler “güvensiz” kabul edilerek piyasaya arzı engelleniyor.
Tespit edilen maddelerin riskleri
Narda tespit edilen pestisitler tamamen yasaklı maddeler değil; ancak kullanım dozları ve kalıntı limitleri sıkı şekilde düzenleniyor.
Malathion: Organofosfat grubunda yer alıyor, sinir sistemi üzerinde etkili, Dünya Sağlık Örgütü tarafından muhtemel kanserojen olatak sınıflandırılan kimyasallardan biri.
Sulfoxaflor: Arılar ve ekosistem üzerinde etkileri nedeniyle tartışmalı
Pyriproxyfen: Hormon sistemi üzerinde etkileri nedeniyle düşük limitlerle sınırlandırılıyor
Pyraclostrobin ve Pyrimethanil: Fungisit grubunda, uzun süreli maruziyette sağlık riski oluşturabiliyor
Birden fazla pestisitin aynı üründe bulunması ise “kombine maruziyet” açısından riski artıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.
İhracatta risk büyüyor
RASFF bildirimleri, sadece ilgili parti ürünle sınırlı kalmıyor; aynı ürün grubuna yönelik denetimlerin sıkılaşmasına ve ihracatta ek kontrollerin devreye alınmasına neden oluyor. Bu durum, Türkiye’nin nar ihracatında hem maliyet hem de itibar açısından risk oluşturuyor.
Tüketici açısından ne anlama geliyor?
Pestisit kalıntıları çoğunlukla üretim ve ihracat aşamasında kontrol edilse de, benzer uygulamaların iç piyasada da risk oluşturabileceği belirtiliyor. Bu nedenle tüketicilerin ürünleri bol suyla yıkaması ve güvenilir kaynaklardan alışveriş yapması öneriliyor.
