Mahkeme kararına konu olan ürün, Milka’nın klasik “Alpenmilch” çikolatası oldu. Şirket, ürünün ağırlığını 100 gramdan 90 grama düşürürken, ambalaj tasarımında çok sınırlı değişiklik yaptı. Üstelik aynı dönemde fiyat da 1,49 eurodan 1,99 euroya yükseldi.
Mahkeme: Tüketici farkı anlayamaz
Hamburg Tüketici Merkezi tarafından açılan davada, gramaj azaltımının tüketicilere yeterince açık şekilde duyurulmadığı savunuldu. Bremen Bölge Mahkemesi de bu görüşe büyük ölçüde katıldı.
Mahkeme Başkanı Claas Schmedes, duruşma sırasında yaptığı değerlendirmede, “Bu, aldatıcı ambalajın göreceli bir örneği” ifadelerini kullandı. Kararda, yeni 90 gramlık ürünün en azından ilk dört ay boyunca tüketicinin kolayca görebileceği bir uyarıyla satılması gerektiği belirtildi.
Karar doğrudan para cezası ya da raflardan toplatma anlamına gelmiyor. Ancak uzmanlara göre karar, Avrupa’daki benzer “gizli küçülme” davaları açısından önemli bir emsal niteliği taşıyor.
“Shrinkflation” sadece Milka ile sınırlı değil
Son yıllarda özellikle kakao fiyatlarındaki sert artış, çikolata üreticilerini maliyet baskısıyla karşı karşıya bıraktı. Batı Afrika’daki kuraklık, bitki hastalıkları ve arz sorunları nedeniyle kakao fiyatları tarihi seviyelere çıktı.
Federal Alman İstatistik Ofisi verilerine göre, Almanya’da bir çikolata tabletinin fiyatı 2020’ye göre yaklaşık yüzde 75 arttı.
Bu süreçte birçok marka fiyat artırmanın yanında gramaj küçültme yöntemine yöneldi. Tüketici örgütleri ise özellikle ambalaj boyutunun korunup ürün miktarının azaltılmasını “örtülü zam” olarak değerlendiriyor.
Ritter Sport da eleştirilerin hedefinde
Almanya’da yalnızca Milka değil, Ritter Sport da benzer tartışmaların merkezinde yer aldı. Şirketin bazı premium çikolata çeşitlerinde gramajı 100 gramdan 75 grama düşürdüğü, buna rağmen fiyat seviyesinin büyük ölçüde korunduğu belirtildi.
Hamburg Tüketici Merkezi, bunun yüzde 30’u aşan “gizli fiyat artışı” anlamına gelebileceğini savundu. Şirket ise bunun tamamen yeni bir ürün serisi olduğunu ve tüketicilerin daha ince premium çikolata kalıplarını tercih ettiğini açıkladı.
Tüketici örgütleri alarma geçti
Uzmanlara göre shrinkflation yalnızca çikolata sektöründe değil; kahve, kahvaltılık gevrek, diş macunu ve atıştırmalık ürünlerde de yaygınlaşıyor.
Tüketici kuruluşları, özellikle enflasyon dönemlerinde markaların doğrudan fiyat artırmak yerine gramaj azaltma yöntemine daha sık başvurduğunu belirtiyor. Ambalaj boyutlarının benzer kalması ise tüketicinin ürün miktarındaki değişimi ilk bakışta fark etmesini zorlaştırıyor.
