Türk bilim insanları, nanoteknolojik müdahaleyle hasat edilen üzüm miktarını ikiye katlayan bir yöntem geliştirdi.
7 Ekim 2026'da Journal of the Science of Food and Agriculture dergisinde yayımlanan çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.
Bilim insanları, üzüm yetiştiriciliğinde kullanılan giberellik asit (GA₃) adlı bitki büyüme düzenleyicisinin etkisini artırmak için nanoteknolojiden yararlandı.
Araştırmada, Türkiye'de Sultaniye olarak da bilinen Thompson Seedless çekirdeksiz üzüm çeşidi üzerinde çalışıldı.
Üzüm salkımları 147 gramdan 301 grama çıktı
Selçuk Üniversitesi'ndeki serada yürütülen araştırmada 24 üzüm salkımı dört gruba ayrıldı. Bir gruba geleneksel GA₃, diğerine nanoparçacıklarla taşınan GA₃ uygulandı.
Geleneksel GA₃ uygulaması yapılan üzümde ortalama salkım ağırlığı 147,15 gram olarak ölçülürken, nanoparçacıklı GA₃ uygulaması ypılan üzümde ortalama salkım ağırlığı 301,08 gram oldu. Hiçbir işlem yapılmayan üzümlerin ortalama salkım ağırlığı 78,29 gram olarak kaydedildi.
Böylece yeni yöntemle salkım ağırlığı, geleneksel GA₃ uygulamasına kıyasla yaklaşık iki katına çıktı. Salkım uzunluğu da 13,17 santimetreden 22 santimetreye yükseldi.
Üzümler daha iri, salkımdan kopmaya daha dirençli
Araştırmada yalnızca salkım büyüklüğü değil, üzüm tanelerinin özellikleri de incelendi.
Yeni yöntemle tane ağırlığı yüzde 15, uzunluğu yüzde 4, genişliği ise yüzde 13 arttı.
Ayrıca üzüm tanelerinin salkımdan kopmaya karşı direncinde, geleneksel GA₃ uygulamasına kıyasla yüzde 25 artış kaydedildi.
Bu sonuç, hasat sonrası taşıma ve depolama sırasında yaşanabilecek tane dökülmelerini azaltma potansiyeli açısından önem taşıyor. Ancak araştırmada ticari depolama ve nakliye koşullarındaki kayıplar doğrudan ölçülmedi.
Nanoteknoloji üzüm verimini nasıl artırıyor?
Giberellik asit, bitkilerin büyümesini ve meyve gelişimini düzenleyen bir madde. Ancak ışık ve sıcaklık gibi çevresel koşullardan etkilenerek etkinliğini kaybedebiliyor.
Türk bilim insanları bu sorunu aşmak için GA₃'ü biyolojik olarak parçalanabilen PLGA adlı polimerden üretilmiş nanoparçacıkların içine yerleştirdi.
Böylece maddenin daha kontrollü salınması sağlandı. Laboratuvar testlerinde nanoparçacıkların taşıdığı GA₃'ün yüzde 65'inin ilk 96 saatte serbest bırakıldığı belirlendi.
