ABD’deki Teksas Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve hakemli bilimsel dergi iScience’ta yayımlanan çalışma, kafeinin günün farklı saatlerinde tüketilmesinin davranışsal kontrol üzerindeki etkilerini inceledi. Deneyler, sinir sistemi açısından insanlarla benzerlik gösteren meyve sinekleri üzerinde gerçekleştirildi. Araştırmada, farklı zaman dilimlerinde verilen kafeinin dürtüsellik ve özdenetim üzerindeki etkileri karşılaştırıldı.
Gece Kahvesi Dürtüselliği Artırıyor mu? 
Araştırma sonuçlarına göre, kafeinin etkisi tüketildiği zamana göre değişiyor. Gündüz saatlerinde kafein alan deneklerde belirgin bir davranış değişikliği gözlenmezken, gece tüketimi dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Gece kafein verilen meyve sineklerinin, olumsuz koşullara rağmen hareketlerini kontrol edemediği ve daha “pervasız” davranışlar sergilediği tespit edildi. Bu durum, kafeinin gece saatlerinde özdenetim mekanizmasını zayıflatabileceğine işaret ediyor.
Kadınlarda Etki Daha Güçlü
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri de cinsiyetler arasındaki fark oldu. Aynı miktarda kafeine maruz kalmalarına rağmen dişi sineklerde dürtüsel davranışların çok daha yüksek olduğu gözlendi. Bilim insanları, bu farkın hormonlardan ziyade genetik veya fizyolojik farklılıklardan kaynaklanabileceğini düşünüyor.
Bu bulgu, insanlarda da kadınların gece kafein tüketiminden daha fazla etkilenebileceğine dair önemli bir ipucu olarak değerlendiriliyor.
Gece çalışanlar daha mı riskli?
Uzmanlara göre bu sonuçlar; vardiyalı çalışanlar, sağlık personeli ve gece aktif olmak zorunda kalan meslek grupları için önemli mesajlar içeriyor.
Gece uyanık kalmak için tüketilen kahve, kısa vadede performansı artırsa da uzun vadede kontrolsüz karar alma, riskli davranışlar ve dikkat hatalarına yol açabilir.
Kafein Tüketiminde Doğru Zamanlama Neden Önemli?
Bilim insanları, kafeinin sadece miktarının değil, tüketim zamanının da kritik olduğunu vurguluyor. Gece saatlerinde alınan kafein, biyolojik ritmi bozarak hem zihinsel kontrolü hem de davranışsal dengeyi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle özellikle akşam saatlerinden sonra kahve tüketiminin sınırlandırılması öneriliyor.
