Markette satılan gıdaların fiyatları çoğu zaman kilogram üzerinden karşılaştırılıyor. Ancak besin değerleri dikkate alındığında aynı parayla alınan protein miktarı ürünler arasında büyük farklılık gösterebiliyor.
Can Kayacılar tarafından hazırlanan Türkiye Protein Endeksi, temel gıdalarda 1 gram proteinin tüketiciye kaç liraya mal olduğunu hesaplayarak bu farkı ortaya koydu. Çalışmada perakende fiyatları, ürünlerin yenilebilir kısmı ve protein içerikleri birlikte değerlendirildi.
En ucuz protein kırmızı mercimekte
Endekse göre 1 gram proteinin en düşük maliyeti 0,36 lira ile kırmızı mercimekte hesaplandı. Kırmızı mercimeği; Nohut (0,48 TL) Makarna (0,55 TL) Endüstriyel yumurta (0,71 TL), Kuru fasulye (0,78 TL) Bütün piliç (0,90 TL) izledi.
TAVUK PROTEİNİ UCUZ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de ekmek ile tavuk göğsünün protein maliyetinin birbirine oldukça yakın çıkması oldu. Hesaplamaya göre 1 gram protein ekmekte 1,03 liraya, tavuk göğsünde ise 1,15 liraya mal oluyor.
Kuzu pirzola zirvede
Listenin diğer ucunda ise kırmızı et ürünleri yer aldı. Araştırmaya göre 1 gram proteinin en pahalı olduğu ürün kuzu pirzola oldu. Kuzu pirzolada 1 gram protein için 14,71 lira ödemek gerekiyor.
Kuzu pirzolayı; Fındık (8,36 TL), Kuzu but (6,71 TL), Yüksek proteinli bar (6,52 TL), Ayran (4,84 TL)
Çipura (4,71 TL), Dana kıyma (4,17 TL) takip etti.
Arada 41 kat fark var
Endeksin en çarpıcı sonucu ise aynı miktarda protein için ödenen bedelde ortaya çıkan büyük fark oldu.
Buna göre kuzu pirzoladan alınan 1 gram protein, kırmızı mercimekten alınan 1 gram proteine göre yaklaşık 41 kat daha pahalıya geliyor.
Bir başka dikkat çekici karşılaştırma ise kuruyemişlerde görüldü. Fındıktan alınan proteinin maliyeti, yer fıstığından yaklaşık 7 kat daha yüksek hesaplandı.
Amaç "proteinin gerçek maliyetini" göstermek
Çalışma, tüketicilerin yalnızca ürünün kilogram fiyatına değil, aynı zamanda ödedikleri parayla ne kadar protein satın alabildiklerine dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Türkiye Protein Endeksi hazırlanırken perakende fiyatları, ürünlerin yenilebilir kısmı ve protein içerikleri birlikte hesaplandı. Kaynak olarak Ticaret Bakanlığı'nın marketfiyati.org.tr verileri, ulusal market zincirleri ile USDA FoodData Central veri tabanı kullanıldı.
Endeks, özellikle artan gıda fiyatlarının ardından tüketicilerin daha ekonomik protein kaynaklarına yönelme eğiliminin güçlendiği bir dönemde, farklı besinlerin protein maliyetini karşılaştırmalı olarak ortaya koyması bakımından dikkat çekiyor.
