Bezmiâlem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde hazırlanan yüksek lisans araştırmasında, halk arasında yaygın olarak tüketilen çörek otu, tarçın, zencefil, kırmızı biber, karabiber, kişniş, zerdeçal, biberiye, kakule ve kimyon örnekleri, mikroskop altında incelendi.
İstanbul'daki 5 farklı aktar ve baharatçıdan satın alınan 10'ar baharat örneğinin analiz edildiği çalışmada elde edilen bulgular, bazı baharatların yalnızca kalite sorunu değil, aynı zamanda hijyen ve güvenlik açısından da ciddi riskler barındırabileceğini ortaya koydu.
Biberiyede sümüklü böcek kabuğu
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri biberiyede ortaya çıktı. İncelemelerde; Sümüklü böcek kabuğu, odun parçaları, başka bitkilere ait parçalar, ip ve tüyler tespit edildi.
Bu durum, ürünlerin yeterli denetimden geçmediğini ve uygun koşullarda saklanmadığını gösteren en çarpıcı örneklerden biri olarak değerlendirildi.
Kırmızı biberde ip, tüy ve odun parçaları
Kırmızı biber örneklerinde de ciddi kirlilik dikkat çekti. Farklı aktarlardan alınan numunelerde; Başka bitki parçaları, ip parçaları, küçük odun parçaları, tüy kalıntıları tespit edildi.
Araştırmada ayrıca kırmızı biberin kısa sürede küflenmesi, saklama koşullarının yetersiz olduğuna işaret etti.
Çörek otunda taş ve yabancı tohumlar
Çörek otu örneklerinde ise; taş parçaları, farklı bitkilere ait tohum ve meyve kalıntıları bulundu. Tezde, bu durumun ürünlerin kontrolsüz şekilde satışa sunulduğunu gösterdiğini belirtildi.
Tarçın ve zerdeçalda yabancı maddeler
Tarçın ve zerdeçal da “temiz” çıkmadı. İncelemelerde: Tarçında ip ve başka bitki parçaları,
Zerdeçalda da ip, tüy ve odun parçaları tespit edildi.
Bu bulgular, özellikle toz baharatlarda yabancı madde karışımının daha zor fark edildiğini ortaya koydu.
Karabiber ve kimyonda da benzer tablo
Karabiber ve kimyon örneklerinde de; farklı bitki parçaları, odun parçaları, ip kalıntıları gibi istenmeyen maddeler belirlendi.
Araştırmaya göre bazı aktarlar diğerlerine kıyasla daha iyi sonuç verirken, genel tablo standart bir kalite kontrol mekanizmasının olmadığını gösterdi.
Kişniş ve zencefilde hijyen sorunu
Kişniş ve zencefil örneklerinde ise; tüy kalıntıları, yabancı bitki parçaları tespit edildi. Kakulede ise yabancı maddeye rastlanmadı.
Bu bulgular, özellikle açıkta satılan ürünlerin çevresel kontaminasyona açık olduğunu ortaya koydu.
“Doğal” algısı yanıltıcı olabilir
Araştırma sonuçları, tüketicilerin sıklıkla “doğal” ve “sağlıklı” olarak gördüğü baharatların her zaman güvenli olmayabileceğini gösterdi. Araştırma özellikle, açıkta satılan baharatların, kaynağı belirsiz ürünlerin ve denetimsiz satış noktalarının tüketici açısından sağlık riski oluşturduğunu ortaya koydu.
BAHARAT SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ
Araştırmada, baharat tüketiminde şu noktalara dikkat edilmesi gerektiğini vurgulandı; Ürünler kapalı ambalajlı ve güvenilir yerlerden alınmalı, açıkta satılan baharatlardan mümkün olduğunca kaçınılmalı, baharatlar serin ve kuru ortamda saklanmalı.
Araştırma, “zayıflama” gibi iddialarla pazarlanan baharatların içeriğinin her zaman beklendiği gibi olmayabileceğini ortaya koyarken, aktar ürünlerine yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı.
